0.10 surf-onderwijsdagen-2026 2026-11-10 2026-11-11 2 00:05 https://pretalx.surf.nl Europe/Amsterdam Danstheater Keynote 2026-11-10T10:00:00+01:00 10:00 01:00 None surf-onderwijsdagen-2026-5183-opening-en-een-keynote-van-felienne-hermans Keynote Felienne Hermans nl Felienne Hermans heeft een prominente rol in het publieke debat over digitalisering, programmeren en AI en staat bekend om haar positieve houding ten opzichte van 'digitale souvereinitiet' het het centraal zetten van de mens in deze digitale tijden. In haar onderzoek en lezingen houdt ze zich onder andere bezig met vragen als hoe zorgen we dat iedereen weloverwogen beslissingen kan nemen in een wereld die steeds meer door software wordt bepaald? Een belangrijke vraag die leeft bij de meeste bezoekers van de SURF Onderwijsdagen. Dit jaar zijn het 'Jouw onderwijsdagen' en hoog tijd om deze vraag te stellen; voor jou in je instelling, en jou als individu. Welke keuzes maak jij?! false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/9T9JYT/ Danstheater Presentatie met discussie 2026-11-10T13:25:00+01:00 13:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5071-geef-open-leermateriaal-vleugels Kunst van kennisdeling Jelske Spronk nl Hoe maak je het voor docenten laagdrempelig, makkelijker en aantrekkelijker om open leermaterialen te delen en te (her)gebruiken? Bij Hogeschool Inholland gingen we deze uitdaging aan — met een innovatieve oplossing: een directe, tweerichtingskoppeling tussen het LMS en Edusources. Deze koppeling, ontwikkeld binnen de projecten OpenUp! en GetConnected, laat zien wat er mogelijk is en waar technologie en onderwijs elkaar versterken. Leermaterialen zijn niet alleen eenvoudiger te delen, maar worden ook beter vindbaar via Edusources. Met één druk op de knop kunnen docenten hun materiaal beschikbaar maken voor heel Nederland én open leermaterialen direct in hun eigen LMS gebruiken. Tijdens deze sessie nemen we je mee in het verhaal achter deze ontwikkeling. We laten zien wat het oplevert, met een inspirerende live demo van de koppeling: hoe het werkt, welke stappen erachter zitten en wat er nog op de roadmap staat. En we gaan in op het vraagstuk wat levert het 'delen van leermaterialen' docenten op bij het ontwikkelen van hun eigen (actueel) onderwijs? Aansluitend gaan we samen in gesprek over de kernvraag: _Hoe verleid je docenten dat zij hun leermaterialen willen én durven delen en hergebruiken?_ Je gaat naar huis met frisse inzichten en concrete ideeën om open leermaterialen binnen jouw instelling te stimuleren en verder te laten groeien. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/3CFFJL/ Danstheater Presentatie met discussie 2026-11-10T14:05:00+01:00 14:05 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5148-ai-beleid-maak-je-niet-alleen Kunst van kennisdeling Sanderijn KuijvenhovenJukema H, HayeMaaike Koller nl Werk je aan AI-beleid en ben je benieuwd hoe andere instellingen omgaan met dezelfde vragen? Of zoek je manieren om kennisdeling en professionalisering rond AI structureel te organiseren? In deze sessie hoor je hoe een groep beleidsmedewerkers uit mbo, hbo en wo gedurende een half jaar samen werkte aan AI-beleid in een beleidsleergang. Die leergang bood niet alleen kennis over AI, maar groeide ook uit tot een netwerk waarin deelnemers ervaringen uitwisselden, dilemma’s bespraken en van elkaar leerden. Aan de hand van praktijkvoorbeelden van deelnemers ontdek je welke inzichten de grootste impact hadden op hun werk. Zo hoor je hoe instellingen publieke waarden en ethiek vertalen naar beleid, hoe zij omgaan met de eisen van de AI Act en hoe zij hun beleid toetsen aan realistische AI-casussen. Ook delen deelnemers wat zij hebben geleerd over het implementeren van beleid en het creëren van draagvlak binnen hun instelling. Je krijgt inzicht in: • Hoe gezamenlijk leren kan bijdragen aan beter en toekomstbestendig AI-beleid; • Welke beleidsvragen en uitdagingen instellingen momenteel tegenkomen; • Welke lessen deelnemers meenemen naar hun eigen organisatie. Naast een korte presentatie van de belangrijkste inzichten uit de leergang is er ruimte voor gesprek. Zo kun je ervaringen vergelijken met die van andere instellingen en ideeën opdoen voor je eigen praktijk. **Doelgroep** Beleidsmedewerkers, onderwijsinnovatoren, AI-coördinatoren, bestuursondersteuners en andere professionals die betrokken zijn bij AI-beleid, kennisdeling en professionalisering binnen onderwijsinstellingen. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/87YRVF/ Danstheater Keynote 2026-11-10T16:10:00+01:00 16:10 00:50 None surf-onderwijsdagen-2026-4986-afsluiting-en-masterclass-de-digitale-school-door-de-ogen-van-leerlingen Keynote Stichting Kikid nl Deze masterclass brengt het perspectief van jongeren in het hart van onderwijsinnovatie en digitalisering. Tijdens de SURF Onderwijsdagen laten jongerenexperts via korte, krachtige scènes zien hoe digitale ontwikkelingen, prestatiedruk en sociale dynamiek samenkomen in hun dagelijkse schoolleven. In een plenair, interactief programma maken ze zichtbaar wat technologie en onderwijsvernieuwing betekenen op de werkvloer van leerlingen zelf. De scènes tonen herkenbare situaties rond online druk, data-gedreven onderwijs en de impact van digitale communicatie op welzijn en relaties. We nemen je mee in reflectie: wat betekent innovatie als je kijkt vanuit de leefwereld van jongeren? Zo ontstaat een gedeeld startpunt tussen beleid, technologie en praktijk. Met deze masterclass sluiten we de eerste dag af en creëren we een menselijke laag in een inhoudelijk en innovatief programma en verbinden we toekomstdenken met de realiteit van de student. Tijd om de student centraal te zetten! false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/SPQ9SJ/ Amare Studio Workshop, training of spel 2026-11-10T11:35:00+01:00 11:35 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5029-blended-transformatie-hoe-embed-duurzame-transformatie-in-hoogwaardig-volwassen-blended-onderwijs-realiseert Instrumenten voor goed onderwijs Wiebe DijkstraKatie Goeman nl Blended onderwijs biedt mogelijkheden voor de toekomstige maatschappelijke uitdagingen veel instellingen hebben moeite om van het technologisch gefragmenteerde naar duurzame blended onderwijs op schaal te gaan. Maatschappelijke kwesties zoals duurzaamheidstransitie, AI disruptie of de nieuwe, nog onbekende uitdagingen vereisen dat het hoger onderwijs hun onderwijs herdenkt en transformeert tot een lerende en continu verbeterende onderwijspraktijk. Blended onderwijs biedt krachtige mogelijkheden om flexibel, inclusief en toekomstgericht onderwijs te realiseren. Veel instellingen hebben echter moeite om van technogie gedreven ad-hoc interventies te transformeren naar onderbouwd, duurzaam en schaalbaar blended onderwijs. Om deze transitie te ondersteunen gaan we in deze workshop aan het werk met vernieuwde EMBED+Framework. EMBED+ is een multidimensionaal framework dat organisaties, docenten, ondersteuners en opleidingen handvatten en richting biedt bij het duurzaam en onderbouwd transformeren naar volwassen blended onderwijs. Het framework is ontwikkeld op basis van de laatste wetenschappelijke inzichten in blended onderwijs, praktijkervaringen van verschillende Europese hoger onderwijsinstellingen en gevalideerd door tientallen experts op het gebied van blended onderwijs. Aan het einde van deze workshop heb jij: - het EMBED+Framework toegepast binnen je eigen onderwijscontext - de digitale EMBED+ResourcesHub gebruikt voor het vinden van best practices en open matrialen van Europese hoger onderwijsinstellingen - ervaringen en best practices uitgewisseld met collega’s van andere instellingen - de kans om je eigen best practice of open resource toe te voegen aan de EMBED+Hub In tijden van snelle maatschappelijke en technologische ontwikkeling is het noodzakelijk dat het hoger onderwijs meeverandert. Instellingen, docenten, programma’s en ondersteuners moeten een duurzame transformatie inzetten naar hoogwaardig en volwassen blended onderwijs. Deze workshop biedt een onderbouwd framework en concrete tools en materialen om die transformatie te realiseren. _EMBED+ is een Europees Eramsus+ project en een samenwerking tussen KU Leuven (België), TAMK (Finland), EADTU (Nederland), Université de Lille (Frankrijk) en TU Delft (Nederland). De kern van EMBED+ wordt gevormd door een dynamisch ResourcesHub vol met lesmateriaal, toolkits en best practices. Deze zijn bedoeld om instellingen te helpen bij het verder ontwikkelen van hun blended learning. Als volwassenheidsmodel fungeert EMBED+ als een routekaart die instellingen begeleidt bij de verdere ontwikkeling van hun blended learning. Voor meer informatie zie de projectwebsite [https://embedplus.eu](https://embedplus.eu)_ false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/FU79RW/ Amare Studio Presentatie met discussie 2026-11-10T13:25:00+01:00 13:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5155-toolkit-voor-digitale-geletterdheid-data-en-ai-geletterdheid Stap in de toekomst Marieke van OschMaaike Keurhorst nl Tijdens deze workshop krijg je inzicht in de toolkit die ontwikkeld is door het team Digitale Geletterdheid, AI en Data (DGAID) van NPuls. Zij ontwikkelden het AI-GO Raamwerk en gaan nu een stap verder. In de toolkit gaat het niet alleen om AI-geletterdheid maar trekt het team dit breder naar alle digitale geletterdheden. Tijdens de sessie starten we met inzicht in het proces en de verschillende personen die bij dit proces betrokken zijn, we geven informatie over de raamwerken die gebruikt kunnen worden en de manier waarop je door meten en monitoren inzicht krijgt in de competenties van het team. Tot slot gaan we in op het daadwerkelijk professionaliseren, van docent en uiteraard ook student. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/PXXFAU/ Amare Studio Workshop, training of spel 2026-11-10T14:05:00+01:00 14:05 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5125-breng-ai-geletterdheid-in-praktijk-aan-de-slag-met-het-ai-go-spel Instrumenten voor goed onderwijs Maaike KeurhorstPim Renou nl Tijdens deze sessie maak je kennis met het AI-GO-spel, dat is gebaseerd op het AI-GO Framework voor AI-geletterdheid. Het spel helpt om de verschillende componenten van AI-geletterdheid op een toegankelijke en praktische manier te verkennen en te vertalen naar de context van het eigen team of de eigen instelling. Je prioriteert elementen en maakt zo spelenderwijs keuzes wat de vervolgstappen zouden kunnen zijn om AI-geletterdheid verder te integreren in het onderwijs en de professionalisering in de onderwijsinstelling. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/JMMJ37/ Amare Studio Presentatie met discussie 2026-11-10T15:25:00+01:00 15:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5052-van-data-architectuur-tot-data-platform-in-eigen-beheer Digitaal fundament Symen van der PasMark de Jong nl Bij Hogeschool Inholland zijn we gestart met het bouwen van een nieuw dataplatform waarvan we graag onze opzet en aanpak delen met andere hbo's en onderwijsinstellingen. In onze architectuur verbinden we zowel de data integratie en data analyse stromen met elkaar tot één platform in Microsoft Fabric en benutten we standaarden zoals de HORA en OOAPI om als instelling zelf regie te houden op onze data omgeving. Met ons data platform wat we als instelling zelf intern bouwen en ontwikkelen willen we inspelen op toekomstige ambities rondom AI, Smart Campus en Flexibilisering als ook voldoen aan nieuwe security en governance eisen en processen te optimaliseren. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/SXNEBF/ Spinoza foyer Workshop, training of spel 2026-11-10T11:35:00+01:00 11:35 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5053-samen-aan-zet-xr-duurzaam-verankeren-in-je-organisatie Stap in de toekomst Astrid TimmanMaurice Magnee nl Veel onderwijsinstellingen experimenteren met XR, maar hoe zorg je ervoor dat succesvolle pilots uitgroeien tot een duurzame aanpak die breed wordt gedragen binnen de organisatie? Er bestaat geen standaardrecept voor succesvolle XR-implementatie. Iedere instelling heeft immers haar eigen ambities, cultuur, processen en uitdagingen. Tegelijkertijd laten onderzoek en praktijkervaring zien dat bepaalde factoren steeds weer bepalend zijn voor succesvolle opschaling en duurzame verankering. In deze interactieve sessie delen we de lessen die we hebben opgedaan tijdens onze jarenlange ervaring met het grootschalig inzetten van XR in het onderwijs. Die ervaringen hebben we vertaald naar een serious game waarin deelnemers zelf ontdekken welke keuzes, rollen, samenwerkingen en randvoorwaarden bijdragen aan een succesvolle implementatie van XR. Samen verkennen we de bouwstenen die nodig zijn om XR duurzaam onderdeel te maken van onderwijs en organisatie. Welke stakeholders zijn cruciaal? Hoe organiseer je eigenaarschap? En welke aanpak past bij de context van jouw instelling? Na een korte introductie gaan we direct aan de slag met het spel. Afhankelijk van de samenstelling van de groep spelen we één of meerdere varianten, zodat deelnemers actief kunnen reflecteren op hun eigen praktijk en uitdagingen. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/AFACE9/ Spinoza foyer Presentatie met discussie 2026-11-10T13:25:00+01:00 13:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5102-de-autonomiepuzzel-leggen-baas-over-eigen-data Digitaal fundament Tessa Askamp nl Hoe geef je digitale autonomie vorm in de onderwijspraktijk? De TU/e ziet digitale autonomie als een puzzel die bestaat uit meerdere samenhangende stukken: eigenaarschap pakken over IP, een zoektocht naar open standaarden, het opzetten van publiek-private samenwerking en data. In deze sessie richten we ons op één puzzelstukje: baas worden over je eigen data. De vraag naar datagedreven toepassingen wordt in het hoger onderwijs steeds groter. Denk aan Learning Analytics-dashboards of AI-toepassingen zoals een Socratische chatbot. Voor deze toepassingen moet data uit verschillende bronsystemen (LMS, SIS, VMS) gecombineerd worden zodat er applicaties op gebouwd kunnen worden. Momenteel ligt onze focus sterk op de compliance (privacy/security) goed regelen. Maar regie pakken over data vraagt om meer dan richtlijnen voor veilig gebruik. De organisatie moet de tools in handen nemen om data zelf samen te brengen en standaarden te zetten hoe leveranciers toegang mogen krijgen tot de data. Als een organisatie dit stuk los zou laten, creëert iedere leverancier zelf een eigen datafundament. Om dit tegen te gaan, werkt de TU/e aan één verzamelplek voor alle data en aan een gestandaardiseerde manier waarop leveranciers kunnen aansluiten. In dit model heeft de leverancier niet langer onze data, maar gebruikt de leverancier onze data. Het verstrekt onze innovatiekracht, voorkomt versnippering van data en vermindert afhankelijkheden van individuele leveranciers. Tegelijkertijd roept het nieuwe vragen op: Welke standaarden zijn nodig om data duurzaam en volgens interoperabiliteitsprincipes uit te wisselen? Hoe kunnen leveranciers aansluiten op institutionele dataplatformen zonder dat instellingen de regie verliezen? **Over de sessie** In deze sessie delen we onze visie, architectuurkeuzes, data governance plannen en eerste resultaten. We gaan in gesprek over de rol van data-infrastructuur en standaardisatie als puzzelstukje voor digitale autonomie in het onderwijs. **Doelgroep** Deze sessie is bedoeld voor onderwijsvernieuwers, beleidsmedewerkers, informatiemanagers, IT-architecten, data stewards, privacy officers. Daarnaast is het ook interessant voor leveranciers die diensten op onderwijsdata leveren, zoals Learning Analytics- of AI-leveranciers. **Take-away’s** Deelnemers verlaten onze sessie met kennis over - Inzicht in hoe onderwijsinstellingen meer regie kunnen houden over hun eigen onderwijsdata. - Begrip van de spanningen tussen SaaS-oplossingen, compliance, datagedreven werken en digitale autonomie. - Een praktisch beeld van hoe een institutioneel dataplatform kan functioneren als fundament. - Gesprek over het opzetten van open standaarden. - Inspiratie om binnen de eigen instelling het gesprek te voeren over data governance als strategisch vraagstuk, niet alleen als compliancevraagstuk. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/MZSV7W/ Spinoza foyer Workshop, training of spel 2026-11-10T14:05:00+01:00 14:05 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5055-toetsparty-co-spelenderwijs-alternatieve-toetsing-verkennen-met-het-platform-testeur Instrumenten voor goed onderwijs Ivar van de LooEsther SchutSandra Lousberg nl Toetsparty & Co is een interactieve workshop in spelvorm over alternatieve toetsing waarin docenten kennismaken met TestEUR. Docenten en onderwijsondersteuners uit mbo, hbo en wo kunnen ontdekken hoe zij toetsing niet alleen kunnen gebruiken als middel om te beoordelen, maar ook kunnen inzetten als krachtig instrument voor leren én onderwijsvernieuwing. De workshop sluit aan bij de tracks kunst van kennisdeling en instrumenten voor goed onderwijs. Centraal staat TestEUR (zie https://eur.nl/testeur), een toegankelijk platform zijn dat docenten en onderwijsprofessionals inspireert én ondersteunt om toetsing van hoge kwaliteit vorm te geven en blijvend te vernieuwen. Of je nu werkt aan een nieuw tentamen, een praktijktoets of een innovatieve beoordelingsvorm, op TestEUR vind je een breed en groeiend aanbod aan toetsvormen die je inspireren en direct toepasbaar zijn in het hoger onderwijs. Met praktische voorbeelden, achtergrondinformatie en direct inzetbare handvatten ondersteunen we jou in het ontwerpen van kwalitatieve en doelgerichte toetsen. Aan de hand van een variant op Party & Co maken deelnemers kennis met uiteenlopende toetsvormen die op TestEUR staan, waarbij deelnemers in groepen mét en tegen elkaar de uitdaging aan gaan. De workshop combineert interactie met inhoudelijke verdieping. Door actief met toetsvormen aan de slag te gaan, ontdekken deelnemers op een laagdrempelige manier nieuwe mogelijkheden voor hun eigen onderwijspraktijk. TestEUR fungeert hierbij als inspiratiebron en startpunt voor gesprekken over de toekomst van toetsing in het hoger onderwijs. Het wordt een dynamische sessie vol concrete ideeën om alternatieve toetsing dichter bij de eigen praktijk te brengen. Door de combinatie van spel, uitwisseling en inhoudelijke duiding is de sessie laagdrempelig én verdiepend. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/3YSFSK/ Spinoza foyer Presentatie met discussie 2026-11-10T15:25:00+01:00 15:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5035-gebruik-van-taalmodellen-om-open-antwoorden-van-examens-na-te-kijken Digitaal fundament Draaijer, S. (Silvester) nl Taalmodellen (LLMs) hebben de potentie om ingezet te worden om open antwoorden op examens na te kijken en feedback te geven. Dit kan tijdwinst opleveren, maar ook de kwaliteit van het beoordelingsproces verhogen. In het nieuws komen regelmatig berichten voorbij en er komen steeds meer leveranciers op de markt. Maar hoe consistent en in lijn met menselijke beoordeling zijn deze systemen echter en hoe wordt op voldoende rekening gehouden met de AI Act daarbij? Welke factoren spelen daarbij een rol? In deze sessie tonen we een werkend systeem om open vragen na te kijken in een universitaire context en bespreken we hoe een dergelijke oplossing aan de vragen tegemoet komen. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/SB7TSZ/ Swing Workshop, training of spel 2026-11-10T11:35:00+01:00 11:35 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5137-transformatie-begint-bij-een-consistent-curriculum-lessons-learned-van-get-connected-ontsluiten-onderwijsaanbod Digitaal fundament Desirée van den BerghMark TerlienAlex Moolhuizen nl Voor de transformatie van het onderwijs is het belangrijk dat onderwijs wendbaar is. Dat betekent bijvoorbeeld dat we onderwijs curricula makkelijk kunnen aanpassen aan de ontwikkelingen om ons heen. Maar ook dat we studenten drempelloos kunnen laten leren. OOAPI is een belangrijke standaard om lerenden een onderwijsaanbod te kunnen tonen over instellingen heen en om in te kunnen schrijven op het onderwijs. Daarmee is OOAPI voor veel medewerkers van onderwijsinstellingen vooral een technische standaard. Zo is de Get Connected-pilot 1 Ontsluiten onderwijsaanbod ook grotendeels gepositioneerd. Onderwijskundigen zijn nauwelijks op de hoogte van het bestaan van deze standaard. In deze sessie delen **HAS green academy** en **Saxion** hun lessons learned uit de Get Connected-pijler 1. Een belangrijke conclusie is dat als we lerenden meer keuzemogelijkheden willen geven en curricula wendbaarder willen maken, we moeten beginnen bij een consistent curriculumontwerp dat aansluit op OOAPI. Dat betekent: starten bij de plek waar het curriculum ontstaat – in de onderwijsontwikkeling – en onderwijskundigen en docenten expliciet betrekken bij het belang van consistentie en standaardisatie. We laten zien waar onze instellingen nu staan in dit proces, welke (organisatie- en informatiestructuur)keuzes we hebben gemaakt, toolkeuzes en welke uitdagingen we tegenkomen in de samenwerking tussen onderwijs en IT. Waar gaat de discussie over? Tijdens de interactieve discussie gaan we met de deelnemers in op onder meer: • Hoe breng je een ‘technische’ standaard als OOAPI naar de onderwijspraktijk van curriculumontwerp? • Welke spanningen ontstaan tussen wendbaarheid/flexibilisering en de noodzaak van standaardisatie en consistentie in het curriculum? • Welke rol kunnen onderwijskundigen, docenten, informatiemanagers en architecten spelen om samen tot een OOAPI-proof curriculum te komen? • Wat is er nodig binnen een instelling (beleid, processen, tooling) om deze beweging duurzaam te verankeren? Deelnemers worden uitgenodigd eigen ervaringen, knelpunten en vragen in te brengen, zodat we samen concrete handvatten kunnen bespreken voor het beter verbinden van curriculumontwikkeling, OOAPI en wendbaar onderwijs. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/UKEXHY/ Swing Presentatie met discussie 2026-11-10T13:25:00+01:00 13:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5067-help-mijn-ai-is-mogelijk-hoog-risico-wat-nu Digitaal fundament Stephan Okhuijsen nl Steeds meer onderwijsinstellingen experimenteren met AI. De inzet van AI en Data in het onderwijs is voor de EU AI verordening soms ‘hoog risico’. Hoe ga je daar mee om? De AI verordening vereist diverse risicobeoordelingen en bij ‘hoog risico' toepassingen ook risicomanagement. Samen met instellingen is hiervoor een raamwerk ontwikkeld waarin de belangrijkste stappen zitten plus de nodige vragenlijsten. In de presentatie delen we het raamwerk en de eerste ervaringen uit de pilots. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/VDM37M/ Swing Workshop, training of spel 2026-11-10T14:05:00+01:00 14:05 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5126-10-jaar-leernetwerken-op-de-hva-wat-werkt-en-wat-niet Kunst van kennisdeling Peter DekkerEline WendelWieke Leonhard nl Wat gebeurt er als je tien jaar lang systematisch leernetwerken ondersteunt, in die 10 jaar groeit van 300 naar ruim 2000 deelnemers – en vervolgens eerlijk gaat kijken wat daarvan nu écht heeft gewerkt? We ontdekten dat sommige ideeën standhouden, en andere niet werkzaam bleken. Leernetwerken kunnen een motor zijn voor professionele groei, sociale cohesie én onderwijsinnovatie. Maar we zagen ook hoe kwetsbaar deze vorm van leren is zolang deelname niet formeel erkend wordt in tijd, HR-processen en waardering. In deze workshop nemen we deelnemers mee in een dubbele les: tien jaar praktijkervaring met HvA-brede leernetwerken, en de zoektocht: hoe formaliseer je informeel leren zonder het te doden? We laten zien hoe we zijn geëvolueerd van een lappendeken van netwerken naar een onderscheid tussen ‘Groots’ (breed, zelforganiserend) en ‘Grondig’ (strategisch, gericht op de kennisagenda, vaak rond digitale vernieuwing), vertellen over de belangrijke rol van community management, en het belang van een actieve kerngroep, en ten slotte hoe HR-erkenning daarin van belang is. We weken nu aan acties om leidinggevenden te vertellen en uit te nodigen om deelname aan deze leernetwerken te zien als volwaardig professionaliseringsinstrument voor digitale en onderwijsinhoudelijke ontwikkeling: door ruimte in taakbelasting, door deelname te bespreken in de gesprekscyclus en door netwerkrol en ontwikkeldoelen aan elkaar te koppelen. In deze workshop gaan we ook informeel leren en kennis delen rond thema’s uit de eigen praktijk. Deelnemers ontvangen een set themakaarten en kiezen één kaart die ze in hun netwerk willen verkennen. In trio’s formuleren zij scherpe, onderzoekende vragen op de achterkant van de kaart, met hulp van de anderen. Vervolgens zoeken deelnemers elkaar op met hetzelfde thema voor kennismaking op relationeel niveau, en daarna voor verdieping en uitwisseling van ervaringen. In een laatste ronde spreken zij iemand met een andere kaart en delen de nieuw verworven inzichten. Deelnemers gaan naar huis met een aangescherpt verhaal voor collega’s en leidinggevenden over de waarde en grenzen van leernetwerken, met concrete ontwerpprincipes en interventies om in de eigen instelling leernetwerken rond (digitale) onderwijsinnovatie duurzaam te verankeren, en met eigen ervaringskennis over wat informeel leren vraagt in termen van structuur, rolverdeling en HR-ondersteuning. Wat je weet, is wie je kent. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/FA3BB9/ Swing Presentatie met discussie 2026-11-10T15:25:00+01:00 15:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5061-xrscalekit-pilot-van-xr-app-naar-grootschalig-xr-gebruik-in-je-instelling Instrumenten voor goed onderwijs Jeroen Boots nl Je hebt de perfecte XR-app gevonden voor jouw onderwijs. Maar hoe zorg je ervoor dat die app eenvoudig op alle headsets terechtkomt, up-to-date blijft en tijdens de les beheersbaar is? Juist die laatste stap – de "last mile" – is waar de XRScalekit voor is ontwikkeld. Met de XRScalekit kunnen onderwijsinstellingen XR-applicaties centraal distribueren en beheren op grote aantallen headsets. Zo wordt het eenvoudiger om XR-toepassingen op schaal in te zetten binnen het onderwijs, zonder dat docenten of beheerders iedere headset afzonderlijk hoeven te configureren. De XRScalekit is ontwikkeld binnen de TU Delft en wordt daar inmiddels succesvol ingezet. Maar is deze aanpak ook waardevol voor andere onderwijsinstellingen? Om die vraag te beantwoorden hebben we de afgelopen drie maanden samen met acht instellingen uit het mbo, hbo, wo en de UMC’s onderzocht hoe de toolkit in verschillende onderwijscontexten wordt ervaren. Tijdens deze sessie delen we de resultaten van deze pilot: wat werkt goed, welke uitdagingen kwamen we tegen en welke behoeften zien we binnen het onderwijsveld? Daarnaast geven we een kijkje in de huidige mogelijkheden van de XRScalekit en onze visie op de verdere ontwikkeling van het platform. Ben je betrokken bij XR, onderwijsinnovatie of het beheer van XR-apparatuur binnen jouw instelling? Dan nodigen we je graag uit om mee te kijken, vragen te stellen en mee te denken over de toekomst van schaalbare XR-implementaties in het onderwijs. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/MKEESQ/ Foyer 2 Open discussie 2026-11-10T11:35:00+01:00 11:35 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5045-een-nationaal-kennisplatform-als-antwoord-op-arbeidsmarktkrapte Eigen leerroute in de praktijk Bram van der KrukRonald KleijnPaul den Hertog nl Arbeidsmarktkrapte is niet langer een tijdelijk probleem, en bemoeilijkt vrijwel elke maatschappelijke transitie. Of het nu gaat om energie, zorg, onderwijs, digitalisering of techniek: de ambities zijn groot, de urgentie is hoog, maar de mensen om het werk te doen zijn schaars. Nieuwe instroom alleen is niet genoeg, het belang van om- en nascholing neemt toe. We zullen slimmer moeten omgaan met het talent dat er al is. Dat vraagt om een sterke cultuur en infrastructuur voor Leven Lang Ontwikkelen, juist in het publieke domein. In deze bijdrage laten Npuls, GroenvermogenNL en SURF zien hoe samenwerking kan bijdragen aan die opgave. Centraal staat de co-productie rond NKPH2, het Nationaal Kennisplatform Waterstof. Hoewel de casus uit de waterstofsector komt, is de onderliggende vraag veel breder: hoe zorgen we dat actuele kennis snel vindbaar, bruikbaar en toepasbaar wordt voor professionals, docenten, studenten, onderzoekers en werkgevers? Kennisplatforms kunnen hierin een cruciale rol spelen. Niet als statische verzamelplaats van documenten, maar als levende leeromgeving waar onderwijs, onderzoek, beleid en praktijk elkaar ontmoeten. Een plek waar opleidingen, trainingen, projecten, tools, praktijkvoorbeelden en communities met elkaar worden verbonden. Daarmee wordt leren minder afhankelijk van toevallige netwerken of losse initiatieven, en ontstaat een infrastructuur die mensen helpt zich gericht te blijven ontwikkelen gedurende hun loopbaan. De samenwerking tussen Npuls, GroenvermogenNL en SURF laat zien wat daarvoor nodig is. GroenvermogenNL brengt de human capital-opgave en de verbinding met de arbeidsmarkt in. Npuls draagt bij vanuit de digitale transformatie van het onderwijs en de beweging naar flexibel en toegankelijk leren. SURF verkent hoe digitale sectorvoorzieningen, standaarden en publieke waarden kunnen helpen om zulke platforms duurzaam, veilig en schaalbaar te organiseren. Tijdens de sessie gaan we hierover graag met je in gesprek en delen we lessen uit de ontwikkeling van NKPH2: hoe ontwerp je een kennisplatform dat niet alleen informeert, maar vooral activeert? Hoe verbind je versnipperde kennis aan concrete leerbehoeften? En hoe bouw je aan samenwerking tussen sectoren, instellingen en professionals? De boodschap is helder: in tijden van arbeidsmarktkrapte is Leven Lang Ontwikkelen geen luxe, maar noodzaak. Wie maatschappelijke transities wil versnellen, moet investeren in mensen én in de digitale kennisinfrastructuur die hen ondersteunt. NKPH2 laat zien hoe zo’n aanpak concreet vorm kan krijgen — met lessen die verder reiken dan waterstof alleen. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/AZL3YT/ Foyer 2 Presentatie met discussie 2026-11-10T13:25:00+01:00 13:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5001-ai-geletterdheid-voor-studenten-instellingsbreed-verankeren-de-les-van-tilburg-university Stap in de toekomst Nikos Basbas nl Staat jouw instelling ook voor de opdracht om AI-geletterdheid niet in één vak, maar in élk curriculum te verankeren? En vraag je je af hoe je dat aanpakt zonder dat iedere opleiding opnieuw het wiel uitvindt? Bij Tilburg University is eind 2026 een instellingsbreed AI-geletterdheidsprogramma afgerond, met een mandaat van de vicedecanen van onderwijs om AI-geletterdheid in alle opleidingen te integreren vanaf studiejaar 2026/27. Die aanpak bouwde voort op het Erasmus+-project FLAIR, waarin Tilburg samen met vijf Europese partners open bouwstenen voor AI-geletterdheid ontwikkelde. In deze sessie krijg je een eerlijk inkijkje in wat echt werkte, wat níet werkte en welke keuzes bepalend bleken. • Waarom we voor het AI-GO! kader hebben gekozen en hoe we dit hebben aangepast. • Waarom Europese samenwerking de aanpak versnelde in plaats van vertraagde, en hoe de FLAIR-ervaring ons maanden werk bespaarden. • Welke governancevraagstukken (besluitvorming, eigenaarschap, team) onze grootste obstakels waren — en hoe jij die bij jouw instelling sneller kunt tackelen. Na afloop weet je: 1. Welke strategische keuzes je móet maken bij instellingsbrede AI-geletterdheid, en welke je beter nog even kunt uitstellen. 2. Hoe open Europese bouwstenen (zoals de FLAIR-materialen, nu vrij beschikbaar) je eigen traject kunnen versnellen. 3. Welke valkuilen rond governance ons het meest hebben gekost — en hoe je die omzeilt. Deze sessie is vooral bedoeld voor onderwijsinnovatoren, onderwijskundig adviseurs, opleidingsdirecteuren en beleidsmakers in mbo, hbo en wo die werken aan — of gaan beginnen met — een instellingsbrede AI-geletterdheidsaanpak. Expertise in AI zelf heb je niet nodig; een beetje ervaring met curriculumverandering helpt wel. Na twintig minuten presentatie is er tien minuten ruimte voor vragen, ervaringen en discussie. Je gaat naar huis met concrete handvatten én de links naar alle open FLAIR-bouwstenen die je de volgende dag al kunt inzetten. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/MCRD7M/ Foyer 2 Open discussie 2026-11-10T14:05:00+01:00 14:05 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5145-hoe-verankeren-wij-studentenparticipatie-structureel-in-het-onderwijs-van-de-toekomst Stap in de toekomst Esther Eumann nl De toekomst van het onderwijs worden vaak bediscussieerd over lerenden, in plaats van met lerenden. Terwijl juist zij als geen ander kunnen vertellen hoe het onderwijs van nu ervaren wordt, welke knelpunten er zijn en wat écht werkt. Bij Npuls staan we voor om de lerende centraal te stellen, maar dan moet participatie van lerenden geen toevalstreffer zijn: het hoort het vertrekpunt te zijn. Toch zien we nog te vaak dat ontwikkelingen voor studenten worden bedacht, zonder hen vanaf het begin te betrekken. Dat moet anders. Lerendenparticipatie hoort structureel ingebakken te zijn in elk proces, op instellings- en nationaal niveau. Maar hoe doe je dat? Hoe zorg je voor diversiteit in de stemmen die gehoord worden, zoals die van deeltijdstudenten, leven lang lerenden of andere ondervertegenwoordigde groepen? En hoe ga je van meedenken naar meebeslissen, zodat studenten niet alleen gehoord, maar ook écht invloed hebben op de keuzes die gemaakt worden? In deze sessie geven we geven inzicht in hoe wij daar al me bezig zijn, welke uitdagingen er zijn en welke kansen we nog zien. Maar vooral willen wij van jou horen. We nodigen je uit om mee te denken over hoe we studenten niet alleen een stem geven, maar ook de ruimte om die stem te laten meetellen. Want onderwijs van de toekomst kan alleen slagen als we degenen die het meest betrokken zijn ook de macht geven om het vorm te geven. Laat je inspireren, deel je ervaringen en ga met ons in gesprek over hoe we studentenparticipatie structureel kunnen inrichten. Want alleen zo kunnen we écht lerendencentraal onderwijs realiseren. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/9AMSEH/ Foyer 2 Presentatie met discussie 2026-11-10T15:25:00+01:00 15:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5000-twintig-jaar-open-learning Eigen leerroute in de praktijk Rens M.C.M. van der Vorst nl Twintig jaar geleden startte de Fontys Hogeschool ICT met Open Learning, Een vorm van onderwijs zonder lokalen, lessen, curriculum, rooster of toetsen. Een vorm van onderwijs waarin studenten uit verschillende semesters (2-7) samenwerken en leren aan authentieke opdrachten. En, naar nu blijkt, een vorm van onderwijs die heel AI-proof blijkt te zijn. Nu, na 20 jaar, maken we een korte animatie en een kookboek met de belangrijkste ingrediënten van dit type onderwijs. Graag lanceren wij animatie en boekje op de onderwijsdagen (tonen we en delen we uit tijdens de sessie), zodat andere instellingen er ook mee aan de slag kunnen gaan. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/HEYPH9/ Jazz 2 Workshop, training of spel 2026-11-10T11:35:00+01:00 11:35 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5072-architectuur-voor-niet-architecten-hora-3-0-praktisch-toepassen Digitaal fundament Frank Grave nl Herken je dat digitale onderwijsprojecten steeds vastlopen op dezelfde vragen? Welke gegevens bedoelen we precies? Wie is eigenaar van welke stap? Wat moet centraal worden afgesproken en waar mag een opleiding, faculteit of instelling zelf kiezen? In deze workshop ontdek je hoe HORA 3.0 helpt om zulke terugkerende discussies sneller en concreter te voeren. Niet als technisch architectuurmodel, maar als praktische manier om samen naar onderwijsdigitalisering te kijken: vanuit de studentreis, diensten, processen, informatie, applicaties en samenwerking tussen instellingen. Je werkt met een herkenbare ontwerpvraag uit je eigen praktijk. Denk aan flexibilisering, inschrijven, intekenen, digitale leermiddelen, toetsing, studievoortgang of sectorvoorzieningen. Samen met andere deelnemers onderzoek je welke gedeelde afspraak nodig is om herhaling, misverstanden en dubbel werk te voorkomen. Na deze sessie begrijp je beter: • hoe HORA 3.0 helpt om digitale onderwijsprojecten overzichtelijker te maken; • hoe je een terugkerende ontwerpdiscussie omzet in een concrete afspraak; • waar gezamenlijke standaardisatie helpt en waar ruimte blijft voor eigen keuzes. Deze workshop is bedoeld voor iedereen die werkt aan onderwijsvernieuwing of digitalisering: beleidsmedewerkers, informatiemanagers, projectleiders, product owners, onderwijsadviseurs, functioneel beheerders, managers en ICT-professionals. Je hoeft geen architect te zijn en je hebt geen voorkennis van HORA nodig. Je gaat naar huis met een praktische manier om de vraag te stellen die veel projecten verder helpt: **hadden we dit eigenlijk niet al eerder samen moeten afspreken?** false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/S3P3RV/ Jazz 2 Presentatie met discussie 2026-11-10T13:25:00+01:00 13:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5203-naar-een-duurzame-campus-bij-nhl-stenden Stap in de toekomst Jantine van der Weerdt nl Sinds 2017 bouwen NHL Stenden Hogeschool en Officebooking samen aan een slimme campus die meer doet dan ruimtes tellen. Met ruim 3000 draadloze sensoren, gekoppeld met het roostersysteem, TopDesk en Outlook, weet de hogeschool precies hoe haar gebouwen écht gebruikt worden — niet alleen hoe ze gepland zijn, maar hoe studenten en medewerkers ze daadwerkelijk benutten. Die inzichten sturen inmiddels real-time de klimaatbeheersing en verlichting aan, wat direct bijdraagt aan de doelstellingen op het gebied van duurzaamheid van de instelling. In deze sessie vertellen Officebooking en NHL Stenden samen hoe dit traject is opgebouwd: van losse sensoren naar een werkende aanpak die roosteren, ruimtebeheer en gebouwbeheer met elkaar verbindt. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/9VX8WQ/ Jazz 2 Workshop, training of spel 2026-11-10T14:05:00+01:00 14:05 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5057-een-team-van-experts-is-nog-geen-expertteam Kunst van kennisdeling Milou TimmerAngelique Assink nl Kennis is de sleutel tot vooruitgang en kennisdeling is belangrijker dan ooit. Hoe zetten we onderzoek, kennis en ervaring in voor onderwijsverbetering en voor het realiseren van ondersteuning en professionalisering? Hoe creëren we samen een lerende cultuur en bevorderen we gezamenlijk leren en innoveren? In deze workshop laten we zien hoe een Body of Knowledge (BoK) voor docentondersteuners daarbij helpt – en werken we samen aan de doorontwikkeling ervan. De workshop richt zich op: • CTL’s en onderwijsleiders • Teamleiders en coördinatoren onderwijskunde/docentondersteuning • Onderwijskundigen en docentondersteuners uit alle onderwijssectoren. Concreet: We verkennen hoe de Body of Knowledge, het competentieprofiel docentondersteuners en kennisdeling elkaar versterken en richting geven. Als kennis zichtbaar is, kunnen we deze kennis beter met elkaar verbinden en maken we de transfer van individueel naar collectief leren mogelijk. Zo bouwen we samen aan een gedragen en bruikbare kennisbasis voor docentondersteuners. Dit doen we interactief, want de beste inzichten ontstaan samen. Na deze workshop ga je naar huis met: 1. Inzicht in de relatie tussen het competentieprofiel, de Body of Knowledge en het belang van kennis delen. 2. Hoe het competentieprofiel en de BOK kunnen bijdragen aan de professionele ontwikkeling van docentondersteuners in je eigen instelling. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/M8KEKQ/ Jazz 2 Presentatie met discussie 2026-11-10T15:25:00+01:00 15:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5092-zoekresultaten-verbeteren-met-ai-en-open-leermaterialen-maken-wat-zijn-de-mogelijkheden Instrumenten voor goed onderwijs Sylvia MoesHarrie van der Meer nl Het afgelopen jaar zijn diverse experimenten uitgevoerd om de mogelijkheden van AI te verkennen binnen de zoekomgeving van edusources. Daarbij stond niet alleen het verbeteren van het zoekproces centraal, maar vooral ook het verhogen van de vindbaarheid én de kwaliteit van de leermaterialen in de zoekresultaten. Daarnaast is binnen de UvA/HvA een persona voor docenten ontwikkeld die hen ondersteunt bij het maken van inspirerende open leermaterialen, passend bij de leerdoelen van hun vak en hun manier van lesgeven. Deze persona – de “leermateriaalgenerator” – is gekoppeld aan edusources. Zo kunnen bestaande open leermaterialen worden hergebruikt en waar nodig aangepast of geactualiseerd, in plaats van opnieuw gemaakt. In deze sessie nemen we jullie mee in onze aanpak en bevindingen. Aan de hand van concrete use cases laten we zien hoe we: zoeken naar open leermaterialen die aansluiten op hoofdstukken uit tekstboeken; de kwaliteit van leermaterialen beoordelen met behulp van verschillende modellen; leermaterialen vinden die aansluiten op de leerdoelen uit een studiegids. Ook geven we een korte demonstratie van de leermateriaalgenerator. Je krijgt een kijkje in de opzet van de prompts, de soorten materialen die kunnen worden gegenereerd en hoe deze zo laagdrempelig mogelijk gedeeld kunnen worden via edusources. Onze bevindingen zijn geen eindconclusies, maar tussenresultaten die we graag samen met jullie bespreken en verder aanscherpen. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/XMDY9B/ Jazz 3 Workshop, training of spel 2026-11-10T11:35:00+01:00 11:35 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5048-dompel-jezelf-onder-in-de-toekomst-een-artifact-maken Stap in de toekomst Judith VelsYentl Croese nl Tijdens de workshop stappen deelnemers in één van vier toekomstscenario’s voor leren, gebaseerd op de archetypen Groei, Instorting, Transformatie en Discipline. Elk scenario biedt een uniek perspectief op hoe onderwijs zich zou kunnen ontwikkelen en nodigt deelnemers uit om zich in die wereld te verplaatsen en de implicaties ervan te verkennen. Vanuit deze immersieve start creëeren deelnemers een zogenoemd "future artifact": een tastbaar object dat vandaag nog niet bestaat, maar geloofwaarddig is binnen het gekozen toekomstscenario. Dergelijke artefacten zijn vaak subtiele maar krachtige signalen van verandering. Denk bijvoorbeeld aan de coronapandemie, waarin objecten zoals afstandsmarkeringen of instructies voor handen wassen ineens alledaags werden. Voor die tijd bestonden ze niet in die vorm, maar ze groeiden snel uit tot herkenbare symbolen van die periode. Op vergelijkbare wijze ontwerpen deelnemers een object dat kenmerkend zou kunnen worden voor een toekomstige onderwijspraktijk. Door deze creatieve en hands-on werkwijze worden deelnemers gestimuleerd om breder na te denken over de toekomst. Het ontwerpen van een artefact vraagt hen niet alleen na te denken over technologie of didactiek, maar ook over sociale, culturele en emotionele aspecten van leren. Het helpt hen om voorbij abstracte ideeën te gaan en zich voor te stellen hoe de toekomst eruitziet, aanvoelt en functioneert in het dagelijks leven. Dit verdiept het begrip van het scenario en stimuleert gesprekken over welke toekomst wenselijk is – en welke juist niet. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/XTAG97/ Jazz 3 Presentatie met discussie 2026-11-10T13:25:00+01:00 13:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-4982-de-innovatiewerkplaats-bij-het-roc-van-amsterdam-flevoland-ctl Kunst van kennisdeling Sofie Heemskerk nl In deze sessie laten we zien hoe de Innovatiewerkplaats van het ROC van Amsterdam‑Flevoland CTL is ingericht en wat deze oplevert. In de Innovatiewerkplaats werken docenten aan vraagstukken uit hun eigen onderwijspraktijk, langs twee lijnen: onderwijsontwerp en -ontwikkeling of onderzoek naar een AI‑vraagstuk. We nemen deelnemers mee in het proces van vraagformulering tot uitwerking en laten een selectie zien van de producten die docenten hebben ontwikkeld. De Innovatiewerkplaats is een samenwerking tussen het CTL en Team Content Creation (TCC). Tijdens het traject worden docenten ondersteund bij het ontwerpen van onderwijs, onderzoeken van eigen praktijkvraagstukken en het (her)gebruik van open leermaterialen. De sessie biedt inzicht in hoe deze aanpak bijdraagt aan onderwijsinnovatie, professionele ontwikkeling van docenten en aansluiting bij landelijke ontwikkelingen rondom open leermaterialen. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/JZE7YL/ Jazz 3 Workshop, training of spel 2026-11-10T14:05:00+01:00 14:05 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5083-met-de-voorzieningenwijzer-op-weg-naar-een-samenhangende-digitale-roadmap Digitaal fundament Silvia Verkleij nl Digitale sectorvoorzieningen zijn belangrijke bouwstenen van de digitale leeromgeving, maar worden vaak vanuit verschillende perspectieven bekeken. Dit leidt in de praktijk regelmatig tot versnippering in gesprekken en ad-hoc beslissingen. In deze interactieve workshop ontdek je hoe de Voorzieningenwijzer (VZW) kan helpen om integraal het gesprek te voeren binnen jouw instelling over de meerwaarde van digitale sectorvoorzieningen. Je oefent met het gebruik van de VZW, wisselt ervaringen uit en verkent hoe wij als sector effectiever samen kunnen werken om de collectieve meerwaarde van deze voorzieningen te benutten. De Voorzieningenwijzer is een instrument dat helpt om verschillende perspectieven samen te brengen. We laten zien hoe je de VZW kunt gebruiken om samen te bepalen: • Welke impact voorzieningen hebben op de reis van de lerende, de waardestroom en de (referentie)processen van de instelling. • Hoe voorzieningen kunnen bijdragen aan gemeenschappelijke doelen binnen én tussen instellingen. • Hoe je voorzieningen op een samenhangende wijze prioriteert en een plaats geeft op de instellingsroadmap. Ook maak je kennis met de ondersteuning vanuit Npuls om de VZW goed in te kunnen zetten binnen je instelling en delen we de ervaringen die we hiermee hebben opgedaan bij andere instellingen. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/SRFUHA/ Jazz 3 Presentatie met discussie 2026-11-10T15:25:00+01:00 15:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5197-talentgericht-onderwijs-bij-fontys-studenten-zijn-eigenaar-van-het-leerproces Eigen leerroute in de praktijk Roel NicolaiPieter J. SmitsPaul Giesberts nl Studenten worden uitgedaagd om talenten te ontdekken en maken hun leren zichtbaar in langere periode van 10 of 20 weken. Studenten werken aan eenheden van leeruitkomsten (van 15 of 30 studiepunten). Ze laten groei zien door bewijzen te verzamelen in een ontwikkelportfolio — en spreken met het docententeam af hoe ze hun eenheid van leeruitkomsten aantonen. Klinkt ideaal. Maar hoe zorg je dan voor borging van kwaliteit? Hoe lever je nog steeds erkende diploma's af? En hoe doe je dat niet voor tien studenten, maar voor tienduizenden? Fontys Hogeschool worstelde met dit spanningsveld. De student in de regie én grip op kwaliteit lijken op gespannen voet te staan. Toch heeft Fontys de grip op kwaliteit weten te organiseren en daarmee het onderwijsconcept ‘talentgericht onderwijs’ mogelijk gemaakt. Dit concept wordt vanaf 2027 breed uitgerold. **Één onderwijslogistiek: Hoe het werkt in de praktijk** De onderwijsvisie is Talentgericht onderwijs en die vraagt dat er één onderwijslogistiek nodig is. Aan de basis van één onderwijslogistiek ligt een gedegen procesarchitectuur. Fontys heeft een procesarchitectuur ontwikkeld waarbij de volgende systemen samenwerken: het SIS (Progress), Learning Management Systeem (Canvas) het e-Portfoliosysteem (Portflow), het toetsafnamesysteem (Gradework) en het archiefsysteem (HP). De student doorloopt het leerproces in het e-Portfolio. Wanneer de student klaar is, schrijft deze zich in voor tentaminering. Het portfolio wordt bevroren en ingeleverd in Gradework. Het docentteam beoordeelt — gestructureerd, traceerbaar, verantwoord. Elke stap is geborgd. Elk resultaat is vastgelegd. Accreditatie is mogelijk. Met de student als eigenaar van het eigen leerproces. **Twee principes, niet één** De sleutel tot succes zit in de combinatie. Niet: de student in de lead óf de school in control. Maar: de student wordt uitgedaagd de regie te nemen én de school stelt kaders en begeleidt. Beide tegelijk. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. In deze sessie laat Fontys zien hoe ze dit organisatorisch en technisch heeft gerealiseerd. Hoe worden applicaties in hun kracht gebruikt? En hoe werken ze met elkaar samen? Welke keuzes zijn gemaakt? Welke lessen zijn geleerd? En wat betekent dit voor instellingen die een vergelijkbare transitie overwegen? **Voor wie?** Onderwijskundigen, informatiemanagers, instellingsarchitecten, ICT-beleidsmakers en opleidingsdirecteuren. **Doe mee met de discussie** Na de presentatie gaan we graag in gesprek. Want de uitdaging van Fontys is niet uniek. Hoe organiseer jij de spanning tussen individualisering en kwaliteitsborging? Welke systemen spelen bij jou een rol? En wat staat de brede uitrol bij jou in de weg? false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/M9FGM8/ Tango 1 Workshop, training of spel 2026-11-10T11:35:00+01:00 11:35 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5074-visietool-in-gesprek-over-toetsing-examinering-en-ai Instrumenten voor goed onderwijs Amber de Wilde nl Wil je binnen je instelling, faculteit of opleiding werken aan jullie visie op toetsen, examineren en AI? Gebruik dan de ‘Visietool: in gesprek over Toetsing, Examinering en AI’! In deze workshop maak je kennis met de Visietool én ga je in gesprek over belangrijke, actuele thema's rondom toetsen, examineren en AI. Na deze sessie kun je de Visietool zelf inzetten binnen je opleiding of instelling. Waarom de Visietool? De Visietool helpt bij het vormen en formuleren van een visie. Een duidelijke visie draagt bij aan kwaliteitsverbetering en helpt richting geven aan toekomstig onderwijs. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/ZZWQ93/ Tango 1 PechaKucha 2026-11-10T13:25:00+01:00 13:25 00:10 None surf-onderwijsdagen-2026-5160-leren-met-ai-chatbots-regulier-socratisch-of-beter-zonder Stap in de toekomst Ludo van MeeuwenRemmers, JorisGroothuijsen, Suzanne nl Hoe leren studenten met AI chatbots? Wat leren ze? En maakt het uit wat voor type AI chatbot ze gebruiken? Het is duidelijk dat studenten gebruik maken van AI chatbots bij het leren. Het is onvermijdelijk dat dit impact heeft op hun leerproces en leeropbrengst. Het onderwijs moet zich aanpassen aan deze realiteit en manieren vinden om ervoor te zorgen dat studenten op een goede manier de juiste dingen blijven leren. Om het onderwijs op een passende manier te veranderen is het belangrijk om te weten welke invloed het gebruik van AI chatbots heeft op het leren van studenten. Een relevante vraag hierbij is ook of het uitmaakt welke AI chatbot studenten gebruiken. Leren studenten beter of meer met een reguliere AI chatbot of met een AI chatbot die functioneert als een Socratische tutor? Of is het eigenlijk beter als ze geen AI chatbot gebruiken? Bij de Technische Universiteit Eindhoven zijn deze vragen onderzocht in een vergelijkende studie met ongeveer 100 Bachelor studenten. In deze proefcasus kregen alle studenten dezelfde programmeeropdracht. Vervolgens werden de studenten verdeeld in drie groepen: één groep gebruikte reguliere AI chatbots (vnl. ChatGPT), een andere groep gebruikte een door de docent ontworpen Socratische tutor AI, en de laatste groep gebruikte geen AI. Op basis van vragenlijsten, interviews, de chatlogs van studenten, en beoordeling van de kwaliteit van de gemaakte opdrachten is onderzocht wat de verschillen zijn tussen de drie groepen wat betreft leerervaring, leeropbrengst, en vertrouwen in de kwaliteit van hun geleverde werk. In deze sessie leer je alles over de resultaten van dit onderzoek en krijg je antwoord op de vraag: Leren studenten beter met AI chatbots regulier, Socratisch of zonder? false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/38WKST/ Tango 1 PechaKucha 2026-11-10T13:35:00+01:00 13:35 00:10 None surf-onderwijsdagen-2026-5154-scenario-s-voor-de-inzet-van-ai-door-roc-mondriaan Stap in de toekomst Marieke van OschNadia Remmerswaal nl Het team MondriAI van ROC Mondriaan geeft vorm aan de implementatie van AI. Leren over AI met behulp van AI-coaches, leren ondersteund door AI waarbij docenten aan de slag zijn met de AI-check om hun lessen AI-bestendig te maken en leren met AI waarbij studenten AI inzetten bij het studeren. Daarvoor is leiderschap noodzakelijk op verschillende vlakken: professionalisering, IT en privacy en ethiek om deze stap in de toekomst te kunnen maken. ROC Mondriaan werkt met het Eduapp-model om deze scenario's in de praktijkte brengen en deelt graag alle kennis. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/Y8WVBA/ Tango 1 PechaKucha 2026-11-10T13:45:00+01:00 13:45 00:10 None surf-onderwijsdagen-2026-5153-de-ai-actieagenda-jouw-bijdrage-aan-een-verantwoorde-ai-toekomst Digitaal fundament Johannes Schleiss nl Wil je ook bijdragen aan de verantwoorde inzet van AI in onderwijs en onderzoek? In deze Pecha Kucha presentatie leer je hoe we samen, als de SURF coöperatie, het AI vraagstuk verder kunnen brengen. Je krijgt een helder overzicht van de SURF AI actieagenda, ontdekt welke collectieve én individuele uitdagingen we willen tackelen, en ziet hoe je direct kunt meedoen aan de 100 dagen challenge. De actieagenda is tot stand gekomen tijdens de SURF denktank voor bestuurders en verrijkt met veel ideeën uit de praktijk tijdens het traject richting verantwoorde inzet van AI. Tijdens de presentatie neem ik je mee door het verhaal, laat ik de belangrijkste acties zien en geef ik praktische tips om binnen 100 dagen een meetbare impact te realiseren. Deze sessie is ideaal voor docenten, onderwijsm managers, AI coördinatoren en onderzoekers die AI verantwoord willen inzetten. Na afloop ken je de AI actieagenda en kun je actief bijdragen door één van de “quick wins” uit de agenda te kiezen en binnen de challenge resultaten te delen. Kom langs, krijg inspiratie en lever jouw bijdrage aan een verantwoorde AI toekomst! false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/FU97W7/ Tango 1 Workshop, training of spel 2026-11-10T14:05:00+01:00 14:05 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5012-kritikos-leer-je-studenten-zelf-nadenken-over-ai Instrumenten voor goed onderwijs Josien BoetjeSteijn van der CraatsDunnya nl met concrete ideeën om reflectief AI-gebruik in je eigen onderwijs te integreren. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/WXPUD3/ Tango 1 PechaKucha 2026-11-10T15:25:00+01:00 15:25 00:10 None surf-onderwijsdagen-2026-5028-ons-makkelijkste-en-meest-gewaardeerde-project-lesobservatie-voor-startende-docenten Kunst van kennisdeling Nikos Basbas nl Aan elke universiteit wordt uitstekend lesgegeven — maar bijna altijd achter gesloten deuren. Startende docenten krijgen zelden de kans om een ervaren collega te zien die écht uitblinkt voor de groep. In deze PechaKucha vertellen we hoe ons Center for Teaching and Learning die deuren opende met een lesobservatie-pilot — en waarom het het makkelijkste én meest gewaardeerde project werd dat we ooit deden. Het idee is simpel. Startende docenten bekijken een samengestelde lijst van ervaren docenten die hun colleges openstellen, kiezen een college — in welk vakgebied dan ook — en melden zich met één klik aan. Een geautomatiseerd systeem regelt de rest: herinneringen, materialen en achteraf een korte evaluatie. De reacties waren overweldigend positief: geen enkele klacht, en vrijwel iedereen zou het aanraden aan collega's. Hoe hielden we de kosten en de inzet zo laag? We delen de tactische keuzes die dat mogelijk maakten: AI inzetten om het idee razendsnel te prototypen en draagvlak te creëren, voortbouwen op systemen die de universiteit al heeft in plaats van nieuwe tools, en de administratie volledig automatiseren. Samen maakten ze van een potentieel log project iets dat bijna vanzelf liep. Twee tegen-intuïtieve inzichten maakten daarnaast het verschil. Eén: wees transparant over je selectie — deelnemers willen de zekerheid dát iemand goed lesgeeft. Twee: stuur mensen juist naar een vak dat ze níet kennen. Wie de inhoud begrijpt, raakt afgeleid; goed lesgeven is grotendeels vakonafhankelijk. We zijn ook eerlijk over wat misging, en over waarom we het evaluatieplan vóór de lancering schreven. Je verlaat de sessie met concrete handvatten om dit aan je eigen instelling op te zetten. Want grote impact hoeft echt geen groot project te zijn. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/WH9DMQ/ Tango 1 PechaKucha 2026-11-10T15:35:00+01:00 15:35 00:10 None surf-onderwijsdagen-2026-5162-bouw-je-lms-om-naar-een-escaperoom Kunst van kennisdeling Nienke Stumpel nl In deze Pecha Kucha laat ik zien hoe je een LMS kunt ombouwen tot een digitale escaperoom. Dit is een interactieve manier om mensen door de functionaliteiten van het LMS te laten bewegen. Het idee is simpel: deelnemers lossen opdrachten op, zoeken hints, krijgen codes via quizfeedback, spelen nieuwe modules vrij en ontdekken ondertussen hoe het LMS eigenlijk werkt. Uitleg is niet nodig: onderwijsprofessionals klikken, proberen en lopen vast, maar komen er uiteindelijk allemaal uit. Zo’n escaperoom kun je op verschillende manieren inzetten: als opstart voor nieuwe docenten, als training voor superusers of ICTO’ers, als introductieactiviteit voor studenten, of gewoon als leuke werkvorm tijdens een teamdag. En ondertussen levert het ook didactische inspiratie op. Want als je hebt ervaren hoe je met feedback, voorwaarden, modules en vrijgave-instellingen een spel kunt bouwen, zie je ook sneller hoe je diezelfde functionaliteiten kunt gebruiken in je eigen onderwijs. Na afloop krijgt iedereen een eigen digitale escaperoom mee om mee te oefenen óf om om te bouwen naar iets bruikbaars voor je eigen onderwijsinstelling. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/WERHF8/ Tango 1 PechaKucha 2026-11-10T15:45:00+01:00 15:45 00:10 None surf-onderwijsdagen-2026-5008-tips-for-teachers-turning-searchers-into-finders Kunst van kennisdeling Gaby LutgensRaul Parau nl How can we help lecturers quickly find the right educational support, inspiration and expertise without getting lost in an overload of information? During this session, we will share how Maastricht University is developing both physical and digital Teacher Information Points (TIPs) to help lecturers connect, collaborate and get answers to their educational questions more easily. At Maastricht University, lecturers from different faculties, disciplines and education contexts often find it difficult to learn from one another or to make sense of the many support initiatives available to them. As a result, valuable knowledge and expertise can remain scattered across the university, while lecturers and support staff experience frustration and information overload. As part of the UM CTL project, funded by the Dutch Ministry of Education and coordinated by Npuls, we* are working towards two complementary initiatives to better support lecturers: 1. Faculty Teacher Information Points (TIPs): onsite, in person support points where lecturers can turn for advice, co creation and knowledge sharing. 2. A Teacher Information Portal (TIP): an online platform (hosted in Azure Cloud, also enabling to identify users and thus be as specific as possible and open up to information behind login) where staff can find relevant information and practical answers to their questions. We recently developed a prototype featuring: • a search engine that gives fast access to UM resources, supports self directed exploration and delivers concise summaries in response to questions; • an AI supported chatbot that brings together information from multiple sources, supports follow up questions and refinements, and provides guidance instead of isolated answers; • a planned third feature that will allow staff to exchange practices, start collaborations and strengthen a community of practice around education design and delivery. This feature is planned for Q2 and Q3 of 2026. During this session, we will also briefly share experiences from users who have tested and reflected on the Proof of Concept, which we expect to launch before the upcoming academic year. Participants will be taken through our development process, both technical and organisational. We hope the session will lead to conversations with others willing to share their own needs as searchers, while also sharing experiences from their own perspective as teachers, support staff or developers. *In this project, we collaborate with CTL staff, TIP coordinators, the ICT department and students from several Honours programmes at Maastricht University, who contributed to the development of the portal. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/SYEAQW/ Tango 2 Workshop, training of spel 2026-11-10T11:35:00+01:00 11:35 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5118-waarde-n-volle-techniek-hoe-innoveer-je-vanuit-jouw-onderwijsvisie Stap in de toekomst Ilse NieuwenhuisJolien MouwErik-Jan Smits nl Hoe zorg je ervoor dat innovatieve technologie in het onderwijs niet alleen effectief is, maar ook past bij jouw persoonlijke, professionele en institutionele waarden? Tijdens onze workshop verken je deze vraag aan de hand van de Virtual Reality (VR) klas: een didactisch hulpmiddel dat studenten uit de (academische) pabo en diverse wo-, hbo- en mbo-opleidingen ondersteunt bij het ontwikkelen van onder meer klassenmanagement. Je leert hoe je waarden in plaats van technologie als uitgangspunt kunt nemen bij het vormgeven van innovaties. Met behulp van de principes van de begeleidingsethiek onderzoek je welke waarden een rol spelen bij de manier waarop de VR-klassen nu in de opleiding van toekomstige onderwijsprofessionals worden ingezet. Daarnaast reflecteer je ook op welke waarden hierin volgens jou een rol zouden _moeten_ spelen. Wat betekent het bijvoorbeeld voor autonomie, professionaliteit of rechtvaardigheid wanneer studenten oefenen in een gesimuleerde omgeving? En hoe waarborg je dat de implementatie van deze technologie aansluit bij een onderwijsvisie? Niet alleen verken je de waarden die onderliggend zijn aan het VR-voorbeeld; je reflecteert ook op verschillende waarden die belangrijk zijn voor het vormgeven van innovaties binnen **jouw** eigen onderwijscontext. De workshop biedt een verdiepend, interactief kader waarmee je leert hoe je technologie waarde(n)gedreven kunt ontwikkelen en implementeren in je eigen onderwijscontext. Zo ben je goed voorbereid op toekomstige innovaties in jouw opleiding. Na deze workshop: - Begrijp je beter welke waarden een rol kunnen spelen bij technologische innovaties. - Heb je geleerd hoe je waarden als uitgangspunt kan gebruiken bij de innovatie en inzet van technologie. Deze sessie is bedoeld voor iedereen die meer wil weten over het doelbewust en waardegestuurd evalueren en inzetten van innovatieve technologieën. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/98X97G/ Tango 2 Workshop, training of spel 2026-11-10T11:35:00+01:00 11:35 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5079-open-online-onderwijs-en-de-toekomst-van-het-vervolg-onderwijs Stap in de toekomst Mirte van HoutToon Meelen nl Nu het hoger onderwijs in een steeds complexere samenleving functioneert, staat haar rol regelmatig ter discussie. Steeds terugkerende vragen zijn: hoe kan hoger onderwijs beter aansluiten op de toekomstige arbeidsmarkt? Hoe kunnen onderwijsinstellingen een rol vervullen in de professionele ontwikkeling van niet-initiële studenten? Hoe kan het onderwijs zich flexibeler organiseren? Open onderwijs via online platformen kan mogelijk helpen om het hoger onderwijs te flexibiliseren en bepaalde groepen lerenden beter te bedienen. Voorbeelden van open onderwijs zijn Massive Online Open Courses (MOOCs), via platformen zoals FutureLearn, edX en Coursera. Andere voorbeelden zijn online vakken voor microcredentials, Virtual Exchange Programs of lifelong learning (LLL/LLO). De kansen, uitdagingen en risico’s van het aanbieden van online onderwijs door hoger onderwijsinstellingen zijn echter nog niet duidelijk. Binnen de Nationale Wetenschapsagenda van NWO onderzoekt de Universiteit Utrecht hoe online platformen worden ingezet in het hoger onderwijs. We kijken specifiek naar de (mogelijke) organisatorische gevolgen en welke publieke waarden kunnen worden versterkt (zoals toegankelijkheid) of verzwakt (zoals intellectuele vorming). Over dit thema verzorgt onderzoeker Mirte van Hout een interactieve workshop. **Doel workshop** U neemt kennis van de actuele resultaten van het onderzoek en daarmee van de recente ontwikkelingen. U gaat vervolgens met andere stakeholders in gesprek over de volgende vragen: - Welke toekomstige rollen en vormen van hoger onderwijs maakt open onderwijs via online platformen mogelijk? - Wat zijn de kansen, uitdagingen en risico’s van de toepassing van online platformen in het hoger onderwijs? - Welke toekomstige toepassingen van digitale platformen zijn wenselijk of onwenselijk in organisatorisch, onderwijskundig en maatschappelijk opzicht? Zo doet u ideeën op en heeft u meer bagage in gesprekken in de praktijk over de inzet van platformen. U voorziet daarnaast de onderzoekers van belangrijke informatie uit het werkveld. **Samenvatting belangrijkste resultaten** Via MOOC-platformen en andere open online onderwijsplatformen kunnen hoger onderwijsinstellingen makkelijker niet-initiële studenten bedienen. Hiermee verbreedt de potentiële rol van onderwijsinstellingen zich. Tegelijkertijd worden MOOC-platformen steeds marktgerichter. Door deze verandering kunnen belangrijke waarden, zoals academische vrijheid en wetenschappelijke integriteit, in het geding komen. Dit gevaar bestaat ook voor andere platformen die hoger onderwijsinstellingen mogelijk willen gebruiken. Het is daarom belangrijk dat bij inkoop of ontwikkeling van nieuwe platformen academische en publieke waarden centraal staan. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/M3MTYZ/ Tango 2 Presentatie met discussie 2026-11-10T13:25:00+01:00 13:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5202-hoe-portflow-het-gesprek-over-ontwikkelingsgericht-onderwijs-bij-hanze-bevordert Eigen leerroute in de praktijk Jorien van de BeltMijke van DunMirjam de Wit-van der Werf nl De Hanze heeft de onderwijsvisie Hanze Leerconcept (HLC) opgesteld, waarin ontwikkelingsgericht onderwijs en eigenaarschap van de student over het eigen leerproces een belangrijke rol spelen. Een portfolio-tool vormt voor het HLC een belangrijk hulpmiddel. Het is daarnaast de aanjager om het gesprek over de inrichting van ons onderwijs te voeren. De implementatie ervan is namelijk zeker niet alleen een IT-feestje, het is een uitgelezen kans om die fundamentele noten te kraken. Nu de kaders van het Hanze Leer Concept (HLC) staan, staan we voor de volgende cruciale stap: hoe brengen we deze visie écht tot leven in de dagelijkse onderwijspraktijk? Ontwikkelingsgericht onderwijs vraagt om een fundamenteel andere kijk op studeren en begeleiden. Hier komt het toetslandschap in beeld. In de wens om formatief handelen en eigenaarschap handen en voeten te geven in ons onderwijs, beginnen we vaak met oplossingen op het gebied van structuren en systemen. Maar de echte ontwikkeling begint pas als we in ogenschouw nemen wat de gewenste ontwikkeling vraagt van de studenten, docenten en de cultuur. De introductie van Portflow is hierin niet slechts de adoptie van een nieuwe tool, maar de aanjager van de verandering naar toekomstbestendig curriculum- en toetsontwerp. Het dwingt ons om het gesprek te voeren: “Hoe willen we het onderwijs en de toetsing nou écht vormgeven?” In deze sessie deelt Hanze waardevolle ervaringen en inzichten die deze reis tot nu toe heeft voortgebracht. **Doelgroep:** Onderwijsmanagers, opleidingscommissies, docenten, onderwijskundigen, ICTO-adviseurs en kartrekkers. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/K78YXF/ Tango 2 Workshop, training of spel 2026-11-10T14:05:00+01:00 14:05 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-4996-actief-leren-met-ai-ondersteunde-werkvormen Instrumenten voor goed onderwijs Mario PaianoMark Mettler nl De meeste AI-workshops richten zich op tools. Deze workshop richt zich op leren. In deze hands-on sessie ervaar je wat het betekent om mét generatieve AI te leren in plaats van erover te leren. In plaats van AI te gebruiken als snelkoppeling, positioneert deze workshop AI als een bewust didactisch instrument dat (mits goed ingezet) begrip kan verdiepen, differentiatie kan ondersteunen en eigenaarschap van studenten kan versterken. Je beweegt van ervaring naar ontwerp. Eerst neem je deel aan zorgvuldig geselecteerde AI-ondersteunde leeractiviteiten en analyseer je het daadwerkelijke leereffect: Welk type denken wordt geactiveerd? Op welk niveau van Bloom vindt het leren plaats? Waar voegt AI waarde toe en waar niet? Vervolgens vertaal je deze inzichten naar je eigen onderwijscontext. Je ontwerpt AI-ondersteunde leeractiviteiten passend bij jouw vakgebied, niveau (vo of mbo/hbo) en doelgroep, zonder het beoogde leereffect uit het oog te verliezen. De focus ligt niet op de tool, maar op de onderliggende didactiek: leeractiviteit, cognitieve uitdaging, begeleiding en betekenisvolle inzet van AI. Deze workshop is bedoeld voor onderwijsprofessionals die voorbij experimenteren willen gaan en AI-ondersteund leren willen ontwerpen dat daadwerkelijk werkt. Leerdoelen Na deze sessie heb je: Minimaal één vakspecifieke AI-leeractiviteit ontworpen die leerlingen/studenten actief laat begrijpen, redeneren, evalueren en verbeteren (in plaats van kopiëren) Een helder kader om de didactische waarde van AI in je onderwijs te analyseren en te onderbouwen Concrete strategieën om AI in te zetten voor differentiatie en verdiepend leren Praktische ervaring in het begeleiden van studenten om AI te gebruiken als denkpartner in plaats van als antwoordmachine false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/SEWRCW/ Tango 2 Presentatie met discussie 2026-11-10T15:25:00+01:00 15:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5196-de-complete-engineer-journey-van-studiekiezer-tot-lifelong-learner Digitaal fundament Willem van ValkenburgJoost Bentvelsen nl Voor universiteiten en hogescholen wordt Lifelong Learning de komende jaren een steeds belangrijker onderdeel van het onderwijsaanbod. Wie daar serieus werk van wil maken, loopt al snel tegen een structureel probleem aan: de relatie met de lerende is bij de meeste instellingen niet ingericht op een doorlopende journey. Het contact met een scholier, een student, een alumnus en een Lifelong Learner verloopt via aparte systemen, aparte teams en aparte aannames over wie de lerende is. Een alumnus die zich vijf jaar na afstuderen voor een LLO-cursus inschrijft, komt vaak binnen als compleet onbekende, terwijl de instelling al jarenlang met deze persoon contact heeft gehad. TU Delft heeft besloten dat anders te organiseren. De universiteit bouwt aan een digitaal fundament waarop de complete reis van een lerende zichtbaar wordt: van scholier die voor het eerst een open dag bezoekt, via student en afgestudeerde, tot Lifelong Learner die terugkomt voor een nieuwe stap in zijn of haar professionele ontwikkeling. In het traject dat in 2026 is gestart, brengt de universiteit de directie Communicatie en het TU Delft Learning for Life Centre samen op één platform. Dit platform is ontworpen om in de jaren erna ook andere onderdelen en de diversiteit aan processen in de organisatie te ondersteunen. Willem van Valkenburg (TU Delft Learning for Life Centre) en Joost Bentvelsen (2at) delen de strategische en organisatorische keuzes uit de eerste fase. Wat ze vertellen werkt voor elke instelling die voor dezelfde opgave staat, ongeacht het platform waar je voor kiest. Aan bod komen onder andere: - Waarom de relatie met een lerende bij de meeste instellingen voortijdig eindigt, en wat dat in de praktijk kost voor je LLO-ambities - Wat het vraagt om LLO als gelijkwaardige fase in de levensloop van de lerende in te richten - Welke organisatorische obstakels je tegenkomt als marketing, alumnirelaties en LLO één klantbeeld willen delen - Hoe je een digitaal fundament legt dat ook de afdelingen kan bedienen die nu nog buiten beeld zijn De sessie is bedoeld voor bestuurders, beleidsmedewerkers, LLO-coördinatoren, informatiemanagers en communicatieverantwoordelijken bij universiteiten, hogescholen en MBO-instellingen die voor een vergelijkbare opgave staan. Na afloop heb je een scherper beeld van wat het werkelijk vraagt om de relatie met je lerenden over hun hele leven heen te organiseren, en welke eerste stappen daarvoor nodig zijn. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/HNXSAK/ Trap Workshop, training of spel 2026-11-10T11:35:00+01:00 11:35 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5107-maak-een-start-met-digitaal-toegankelijk-onderwijs Stap in de toekomst Brian PawirodinomoNikki Hooijerink nl Vanuit de HAN willen wij een inclusieve hogeschool zijn voor studenten én medewerkers. Dit komt ook nadrukkelijk terug in [onze Studentenwelzijnswiel, Koersdoelen, maar ook onze intentieverklaring voor het naleven VN Verdrag Handicap]([url](https://communities.surf.nl/vraagbaak-online-onderwijs/artikel/han-maakt-onderwijs-toegankelijk-en-flexibel-van-beleid-naar)). Digitale toegankelijkheid draagt daaraan bij. Niemand, zowel student als medewerker, zou digitale drempels moeten ervaren. Als definitie hanteren wij: 'Het ontwerpen van websites, apps en digitale documenten op een manier die ervoor zorgt dat **iedereen**, ook mensen met een beperking of andere bijzonder omstandigheid, ze makkelijk kunnen waarnemen, begrijpen en gebruiken. [En digitale toegankelijkheid begint bij bewustzijn creeëren. ]([url](https://www.han.nl/artikelen/2026/05/bewust-zijn-en-bewust-maken-van-digitale-toegankelijkheid-is-de-basis-om-toegankelijk-te-zijn/)). Hoe kun je een voorstelling maken van navigeren in systemen als je _zelf_ geen belemmering ervaart, zoals bij een visuele beperking of neurodivergentie? Vanuit onze expertiseteam Digitale Toegankelijkheid zetten we ons binnen de HAN in op awareness en professionalisering van alle medewerkers en ook specifieke doelgroepen zoals functioneel beheer en studentbegeleiders. We hebben o.a. de [handreiking Digitale Toegankelijkheid ontwikkeld.]([url](https://ecio.nl/handreiking/digitale-toegankelijkheid-han/)) En we zijn aan de slag om digitale toegankelijkheidschecks uit te voeren op onze grootste applicaties binnen de HAN. Want focus op digitale toegankelijkheid is nodig. [Hoger onderwijs is nog onvoldoende digitaal toegankelijk. ]([url](https://www.bnnvara.nl/kassa/artikelen/studenten-met-een-visuele-beperking-lopen-vast-door-ontoegankelijk-digitaal-onderwijs)) In deze workshop ontdek je wat er misgaat wanneer digitaal materiaal níet toegankelijk is. En vooral wat jij daaraan kunt doen. We laten je ervaren hoe het voelt als informatie moeilijk te zien, horen of bedienen is, en wat dat betekent voor studenten en collega’s. Daarna ga je zelf aan de slag met voorbeelden uit de praktijk: wat kan beter, en hoe pak je dat slim aan? false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/BNTPKA/ Trap Presentatie met discussie 2026-11-10T13:25:00+01:00 13:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5076-ewuu-brede-adoptie-van-eduid-ervaringen-uitdagingen-en-lessen Eigen leerroute in de praktijk Johanna Oldenbeuving - EbbelerWouter Wierenga nl Binnen de EWUU- alliantie (TU/e, WUR, UU, UMCU) groeit de behoefte om onderwijs en onderzoek over instellingsgrenzen heen eenvoudiger te organiseren. Een belangrijke randvoorwaarde hiervoor is een flexibele en toekomstbestendige manier van identiteits- en toegangsbeheer. Daarom heeft EWUU samen met SURF de afgelopen periode gewerkt aan de adoptie van eduID. In deze sessie delen we onze ervaringen met deze adoptie en laten we zien hoe een gezamenlijke aanpak heeft bijgedragen aan een meer wendbaar georganiseerd onderwijssysteem. We nemen deelnemers mee in de manier waarop verschillende instellingen met eigen processen, governance-structuren en technische omgevingen gezamenlijk proberen tot een implementatiestrategie te komen. De presentatie richt zich niet alleen op de technische realisatie, maar ook op de organisatorische en bestuurlijke aspecten van het traject. Hoe creëer je draagvlak binnen meerdere instellingen? Welke stakeholders moeten worden betrokken? Hoe maak je gezamenlijke keuzes zonder de lokale context uit het oog te verliezen? En welke governance is nodig om samenwerking duurzaam te ondersteunen? Centraal staan de lessons learned uit het traject. We delen inzichten over samenwerking in een federatieve context, besluitvorming over instellingsgrenzen heen, de waarde van een gezamenlijke visie en de balans tussen standaardisatie en lokale behoeften. Ook bespreken we uitdagingen die we onderweg tegenkwamen en de keuzes die achteraf mogelijk anders gemaakt zouden worden. De sessie biedt herkenbare praktijkervaringen voor instellingen die werken aan ketensamenwerking, gezamenlijke onderwijsinitiatieven, flexibele leerpaden of de adoptie van eduID. Deelnemers krijgen inzicht voor vergelijkbare verandertrajecten binnen hun eigen organisatie of samenwerkingsverband. Met deze praktijkervaring laten we zien dat de adoptie van eduID meer is dan een technische implementatie. Het is een gezamenlijke veranderopgave die samenwerking, vertrouwen en afstemming vraagt en daarmee direct bijdraagt aan het thema van de SURF Onderwijsdagen: samen bewegen naar een wendbaar georganiseerd onderwijssysteem. Deze sessie richt zich primair op informatiemanagers en beleidsmedewerkers. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/NLYG9V/ Trap Workshop, training of spel 2026-11-10T14:05:00+01:00 14:05 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5089-studeren-met-ai-zonder-schijnbegrip-het-verschil-tussen-leren-met-en-via-ai Kunst van kennisdeling Jochem ten BöhmerLydia Doornebos nl Generatieve AI verandert de manier waarop studenten studeren. AI kan uitleg geven, feedback leveren, oefenvragen genereren, teksten helpen structureren en zelfs complete producten creëren. Daarmee ontstaat een fundamentele onderwijsvraag: wanneer ondersteunt AI het leren en wanneer neemt AI het leren over? Veel discussies over AI richten zich op tools, fraude of regelgeving. In deze sessie kijken we vanuit een ander perspectief: het leerproces van de student. Centraal staat het onderscheid tussen leren met AI en leren via AI. Dat onderscheid blijkt cruciaal voor de manier waarop we onderwijs ontwerpen, studenten begeleiden en leeruitkomsten beoordelen. Aan de hand van praktijkvoorbeelden uit de HAN e-module Studeren met AI verkennen deelnemers de concepten schijnbegrip, cognitieve offloading, constructive alignment en human-in-the-lead. We laten zien hoe AI het leerproces kan versterken, maar ook hoe AI ongemerkt denkwerk kan overnemen dat essentieel is voor leren. Deelnemers ervaren zelf hoe schijnbegrip ontstaat, analyseren voorbeelden van AI-gebruik door studenten en krijgen een praktisch kader om AI-gebruik te beoordelen vanuit leeruitkomsten in plaats van vanuit technologie. Daarbij staat steeds dezelfde vraag centraal: helpt AI studenten leren, of helpt AI studenten vooral presteren? Na afloop beschikken deelnemers over concrete ontwerpprincipes om AI-geletterdheid, leeractiviteiten en toetsing beter op elkaar af te stemmen en hebben toegang tot de e-module Studeren met AI. De sessie is relevant voor docenten, onderwijsontwikkelaars, toetsdeskundigen en iedereen die werkt aan AI-bestendig onderwijs. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/LXBJBV/ Trap Presentatie met discussie 2026-11-10T15:25:00+01:00 15:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5091-van-lokale-xr-initiatieven-naar-een-instellingsbreed-perspectief Stap in de toekomst Tjark HuizingaRichel Zandgrond nl De mogelijkheden voor Extended Reality (XR) worden op steeds meer plekken benut. Zo wordt XR gebruikt om leerprocessen te ondersteunen, worden onbereikbare locaties toegankelijk gemaakt en ontstaan er omgevingen waarbinnen lerenden fouten mogen maken. Een belangrijke uitdaging voor de inbedding van XR is dat de inzet afhankelijk is van de bereidheid van docenten, de beschikbare ondersteuning en diverse economische en juridische perspectieven. Voor een grote groep docenten kan dit een afschrikwekkend effect hebben, waardoor de structurele inbedding van XR in het onderwijs beperkt blijft. Om te werken aan een structurele inbedding is het van belang dat er aan verschillende randvoorwaarden wordt voldaan, waaronder dat de infrastructuur op orde is, er wordt gewerkt vanuit beleid en dat didactische ondersteuning aanwezig is. Deze randvoorwaarden zijn opgenomen in het Npuls XR-framework. Binnen deze sessie belichten we onze verkenning naar de (on)mogelijkheden om XR binnen de hogeschool verder te verankeren. Op het moment dat de verkenning startte waren er diverse losse initiatieven en samenwerkingen. Een gevolg hiervan was dat elk initiatief het wiel opnieuw aan het uitzoeken was en tegen soortgelijke uitdagingen aanliep. Op basis van vijf groepsinterviews is geïnventariseerd waarom XR van toegevoegde waarde kan zijn, wat de grootste uitdagingen zijn met de huidige inzet van XR en wat het ideale beeld is. Hiermee volgen we het discrepantiemodel van Smith en Ragan (2005) met als doel om zicht te krijgen op de behoefte aan opschaling. De uitkomsten hebben we geanalyseerd volgens de thema’s uit het XR-framework. Resultaten illustreren dat de implementatie van XR technisch uitdagend is, aangezien zowel de hardware als de software veel vraagt van de gebruiker. Dit heeft te maken met het grote aanbod aan materialen, het goed inregelen van techniek op de bestaande systemen en de uitdagingen met accounts en (WiFi-)verbindingen. Elk initiatief binnen de hogeschool heeft een eigen wijze waarop ze ondersteuning aanbieden. Ondersteuning richt zich zowel op het gebruik van de XR-technologie als het up-to-date houden. Didactisch gezien wordt XR incidenteel ingezet in het onderwijs. Vaak is het nog docent-afhankelijk, waar een structurele inbedding in het curriculum nog ontbreekt. Voor het verankeren van XR binnen de hogeschool en het onderwijs wordt vanuit de interviews aangegeven om ondersteuning zowel centraal als decentraal te bieden. Aanvullend is er expliciet aandacht voor de verdere verankering in het onderwijs, waarbij het type technologie afgestemd dient te zijn op de leerdoelen en beoogde samenwerking. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/CXYSJA/ Jazz 1 Demo 2026-11-10T12:20:00+01:00 12:20 01:05 None surf-onderwijsdagen-2026-5068-dentemergencyvr-ervaren-en-trainen-van-acute-medische-situaties-in-een-virtuele-wereld Stap in de toekomst Denise van DiermenMarije Petersen nl In deze sessie maak je kennis met een digitale tandartspraktijk in Virtual Reality (VR), waarin patiënten acuut onwel worden. Denk hierbij aan een astma-aanval, een allergische reactie of een te lage suikerspiegel. De echte tandarts of student, die deze ervaring in VR meemaakt, leert hiermee deze acute situaties te herkennen en te behandelen. In deze sessie kun je zelf ervaren hoe het is om in een digitale gesimuleerde VR omgeving ondergedompeld te worden in deze acute medische situaties. Je kunt gebruik maken van virtuele hulpmiddelen, zoals een bloeddrukmeter en saturatiemeter, medicijnen toedienen, zoals een astma-puffer of een Epipen en je kunt een ambulance laten komen en de patiënt overdragen. Deze sessie is vooral geschikt voor degenen die willen kennismaken met VR simulatie-onderwijs en ideeën willen opdoen voor hun eigen onderwijspraktijk. Je ontdekt niet alleen hoe het voelt en wat VR toevoegt, maar ook hoe je een VR tool op een didactische wijze kunt inzetten. Je hoort ook de resultaten van ons pilot onderzoek naar de effectiviteit van de DentEmergencyVR en de ervaringen van onze studenten. De DentEmergencyVR tool is met subsidie van een Comenius Teaching Fellow subsidie speciaal gemaakt voor studenten in de mondzorg, maar kan met aanpassingen ook geschikt zijn voor andere zorgdomeinen. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/BFWWEB/ Danstheater Keynote 2026-11-11T10:00:00+01:00 10:00 01:00 None surf-onderwijsdagen-2026-5187-opening-en-keynote-van-david-van-reybrouck Keynote David van Reybrouck nl David Van Reybrouck is aangesteld als Denker der Nederlanden, de nieuwe naam voor de Denker des Vaderlands. Van april 2025 tot april 2027 zal hij in Nederland en Vlaanderen inzetten op wat hij vérdenken noemt. “In het Nederlands hebben we de woorden verspringen en vérspringen, maar merkwaardig genoeg enkel verdenken en niet “vérdenken”, terwijl we dat laatste juist zo nodig hebben. Vérdenken is naar het heden kijken vanuit de verre toekomst en vanuit het verre verleden. Waar komen we vandaan en waar willen we heen? Om de grilligheid van deze tijd het hoofd te bieden hebben we alle wijsheid nodig die de mensheid ooit heeft voortgebracht: niet-westerse wijsbegeertes, maar ook spirituele, literaire en artistieke tradities, naast wetenschappelijke, collectieve en praktische vormen van denken. Op de SURF Onderwijsdagen kijkt hij samen met ons naar de toekomst en bespreekt hij wat we binnen het onderwijs kunnen leren uit de leefomgeving. Zoals de vele technologische ontwikkelingen die zich nu al baseren op de intelligentie van de natuur. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/ZB8QUA/ Danstheater Workshop, training of spel 2026-11-11T11:35:00+01:00 11:35 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5139-black-mirror-of-happy-pixar Stap in de toekomst Elzelien van Buuren nl Hoe ziet een toekomst eruit waarin technologie vrijwel alles kan, maar mensen nog steeds moeten bepalen wat waardevol is? Welke rol heeft onderwijs in zo'n wereld? En welke menselijke kwaliteiten mogen we nooit uit handen geven? In deze sessie stap je in een interactieve tijdreis. Om te begrijpen waar we naartoe gaan, beginnen we bij het verleden. Oude apparaten brengen eerdere tijdperken tot leven. Van overheadprojectoren tot cassettespelers: via het heden reizen we naar een mogelijke toekomst van leren, werken en samenleven. Onderweg ontvouwt zich een zintuiglijk verhaal. Je ziet, hoort en ervaart hoe technologie door de jaren heen ons leren, werken en denken heeft beïnvloed. Je ontmoet herkenbare situaties uit het onderwijs en het dagelijks leven, waarin technologie steeds meer antwoorden geeft, keuzes ondersteunt en menselijke taken overneemt. Sommige ontwikkelingen voelen als sciencefiction, terwijl ze al onderdeel zijn van ons leven. Stap voor stap groeit een grotere vraag: wat betekent het eigenlijk om mens te zijn in een tijdperk van kunstmatige intelligentie? Je blijft daarbij niet alleen toeschouwer. Tijdens het verhaal werk je samen met andere deelnemers aan een uitdaging. Elke groep ontvangt een deel van een groter vraagstuk. Pas wanneer alle inzichten worden samengebracht, ontstaat het volledige beeld. De opdracht vormt geen los onderdeel van de sessie, maar blijkt onlosmakelijk verbonden met het verhaal en de centrale vraag die daarin wordt gesteld. De presentatie combineert storytelling, toekomstverkenning, publieksinteractie en een klein beetje theater. Bedoeld om ruimte te creëren voor nieuwe inzichten, gesprekken en perspectieven. Juist in een tijd waarin technologie steeds meer kan, wordt het belangrijker om stil te staan bij wat mensen zelf moeten blijven kunnen. Na afloop: * kijk je met een nieuwe bril naar de relatie tussen technologie, onderwijs en menselijk handelen; * herken je welke menselijke kwaliteiten cruciaal blijven in een wereld vol intelligente systemen; * beschik je over nieuwe inzichten en gesprekstarters om binnen je eigen onderwijspraktijk het gesprek over de toekomst van leren te voeren. Deze sessie is bedoeld voor docenten, onderwijsontwerpers, beleidsmakers, leidinggevenden en onderwijsinnovatoren die verder willen kijken dan de technologie zelf en willen onderzoeken welke toekomst we samen willen creëren. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/EGRARA/ Danstheater Presentatie met discussie 2026-11-11T13:25:00+01:00 13:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5040-digitale-autonomie-als-ontwerpvraagstuk-hoe-instellingen-grip-houden-op-hun-digitale-toekomst Digitaal fundament Thijs Willems nl Hoeveel grip heeft jouw instelling nog op haar eigen digitale toekomst? Welke keuzes zijn al gemaakt, bewust of onbewust, die je speelruimte beperken? En hoe ontwerp je een digitale strategie die publieke waarden beschermt zonder innovatie te blokkeren? Digitale autonomie klinkt abstract, maar de gevolgen zijn concreet: vendor lock-in, datadeling onder druk, AI-platforms waarop je nauwelijks invloed hebt. Onderwijsinstellingen staan voor een fundamentele vraag die zelden expliciet wordt gesteld; laat staan beantwoord. In deze sessie deel ik de uitkomsten van mijn masterscriptie (TIAS, MIMDT) waarin ik digitale autonomie heb geoperationaliseerd als een ontwerpvraagstuk voor onderwijsinstellingen. Op basis van literatuuronderzoek en praktijkgerichte analyse heb ik vier dimensies uitgewerkt: vrijheid van keuze, controleerbaarheid, herzienbaarheid en publieke waarden. Samen vormen ze een bruikbaar en direct toepasbaar kader voor iedereen die strategisch nadenkt over digitalisering. Aan de hand van herkenbare voorbeelden, van cloudstrategie en AI-platforms tot datadeling en leveranciersafhankelijkheid, laat ik zien waar de spanning zit tussen innovatie en autonomie, en hoe je als instelling bewust kunt sturen. Het onderzoek is uitgevoerd binnen de context van het hbo, maar de dilemma's zijn universeel herkenbaar voor mbo, hbo en wo. De sessie is opgebouwd in drie delen: - Waarom autonomie? — de aanleiding, het theoretisch kader en de vier dimensies - Wat zien we in de praktijk? — illustraties en dilemma's uit het onderwijs, onderzoek en bedrijfsvoering - Discussie — hoe kijk jij vanuit jouw instelling naar digitale autonomie? Welke afwegingen maak je? Na afloop ga je naar huis met een scherp begrippenkader, nieuwe inzichten in de ontwerpspanning tussen wendbaarheid en onafhankelijkheid en concrete handvatten voor je eigen strategie. Doelgroep: CIO's, informatiemanagers, beleidsmedewerkers onderwijs & IT en strategisch adviseurs bij mbo-, hbo- en wo-instellingen. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/F97399/ Danstheater PechaKucha 2026-11-11T14:05:00+01:00 14:05 00:09 None surf-onderwijsdagen-2026-5166-achter-de-schermen-van-internationale-samenwerking-voor-onderwijs Eigen leerroute in de praktijk Klaas van der Molen nl Een student schrijft zich in voor een vak bij een partnerinstelling. Een docent deelt onderwijs over de grenzen van de eigen instelling heen. Studiegegevens, roosters, resultaten en digitale identiteit bewegen zich tussen systemen. Het lijkt vanzelfsprekend. Maar achter die ogenschijnlijk eenvoudige ervaring, gaat een wereld schuil van internationale samenwerking. In deze pecha kucha neemt Klaas van der Molen je mee achter de schermen van Europese samenwerking rond standaarden, architectuur en interoperabiliteit. Hoe ontstaan internationale afspraken? Wie zit er aan tafel? Waarom duurt het soms jaren voordat een standaard breed wordt toegepast? En hoe zorg je ervoor dat honderden instellingen, leveranciers en landen dezelfde kant op bewegen? Aan de hand van visuele metaforen laat Klaas zien hoe complexe discussies over architectuur, processen, gegevens en technologie worden gevoerd, vanuit de gezamenlijke ambitie om flexibel onderwijs over landsgrenzen mogelijk te maken. Deze sessie geeft een uniek kijkje in het onzichtbare werk achter een toekomstbestendige digitale onderwijsinfrastructuur. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/AYWPKT/ Danstheater PechaKucha 2026-11-11T14:14:00+01:00 14:14 00:09 None surf-onderwijsdagen-2026-5034-internationaal-samenwerken-met-een-login Digitaal fundament Carolina Nijenhuis nl In de European University Alliance CHARM-EU werkt de Universiteit Utrecht samen met acht andere Europese partners. Een van de belangrijkste onderwijsactiviteiten is een gezamenlijk masterprogramma tussen deze negen universiteiten. In het verleden kregen alle studenten en docenten van dit programma een UU-identiteit om in te loggen op de IT-services die bij het programma hoorden. Dit was echter niet efficiënt en weinig gebruikersvriendelijk, omdat iedereen tussen verschillende identiteiten moest schakelen. Dit probleem hebben we nu opgelost: in de sessie laten we zien hoe we de SRAM-dienst van SURF, oorspronkelijk opgezet voor onderzoek, hebben ingezet om een integrale IT-dienstverlening neer te zetten voor dit joint masterprogramma. De diensten in de virtuele leeromgeving van de master kunnen nu worden geleverd door verschillende partners (Boedapest, Utrecht), en gebruikers van alle negen partnerinstellingen kunnen hierop inloggen met hun lokale instellingsidentiteit. Dit is mogelijk dankzij de achterliggende eduGAIN/MyAcademicID-federatie, waarvan SRAM gebruikmaakt. Voor CHARM-EU heeft deze aanpak de weg geopend voor een gelijkwaardiger partnerschap, waarin in principe alle deelnemende universiteiten onderdelen van hun IT-infrastructuur beschikbaar kunnen stellen. Ook is het gebruiksgemak voor studenten en docenten van het joint programme aanzienlijk verbeterd, omdat zij hun eigen, vertrouwde login kunnen gebruiken. In de sessie geven we een demo van hoe we het beheer van de identiteiten hebben ingericht. We laten zien hoe diensten gekoppeld kunnen worden aan een bepaalde samenwerking en wat de ‘dubbele voordeur’ is die je na koppeling krijgt. We gaan met de deelnemers in gesprek over de vraag in welke onderwijssettings deze opzet goed kan werken en welke diensten zij graag gekoppeld willen zien. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/SSHZ7J/ Danstheater PechaKucha 2026-11-11T14:23:00+01:00 14:23 00:09 None surf-onderwijsdagen-2026-5130-regie-over-je-digitale-leermiddelenketen-wat-betekent-een-afsprakenstelsel-voor-jouw-instelling Digitaal fundament Isabelle van WoerkomAladin Mhamdi nl Weet jij welke applicaties in jouw instelling betrokken zijn bij het aanbieden van digitale leer- en toetsmaterialen? Heb je regie over de persoonsgegevens die daarin worden verwerkt, met wie die data wordt gedeeld en wat er gebeurt als je wilt overstappen naar een andere leverancier? Onderwijsinstellingen werken met een complex landschap van applicaties die soms wel en soms niet met elkaar zijn verbonden. Leermiddelen die op verschillende manieren toegankelijk zijn, studentvolgsystemen die deels gevuld worden door toetsapplicaties. Om de informatieketen goed te laten werken moet data worden uitgewisseld, maar de spelregels daarvoor zijn per instelling en leverancier anders, ondoorzichtig of simpelweg afwezig. Dat leidt tot een complexe, ondoorzichtige leermiddelenketen met hoge integratiekosten, afhankelijkheid van leveranciers en beperkte grip voor onderwijsinstellingen. Het Afsprakenstelsel Vervolgonderwijs (Npuls/mbo-hbo-wo) en het Afsprakenstelsel Edu-V (po-vo-mbo) werken aan een gemeenschappelijk kader: juridische, technische en organisatorische spelregels voor data-uitwisseling die instellingen en leveranciers samen vastleggen. De spelregels worden niet van bovenaf opgelegd, maar gezamenlijk vastgelegd door instellingen en leveranciers, om zo keuzevrijheid, data-eigenaarschap en interoperabiliteit te borgen. In deze open discussie ontdek je wat een afsprakenstelsel voor jouw instelling betekent, wat het van je vraagt en hoe ook jouw stem kan meewegen in de ontwikkeling en implementatie. Je gaat naar huis met een helder beeld van wat een afsprakenstelsel is én wat het niet is. Je krijgt inzicht in de voordelen voor jouw instelling: minder maatwerk, meer regie en echte keuzevrijheid. En je weet dat jouw inbreng direct terugvloeit naar het team dat de afspraken ontwikkelt. Deze sessie is bedoeld voor leermiddelencoördinatoren, inkopers, informatiemanagers en iedereen die worstelt met vraagstukken rond de inzet van digitale leermaterialen en edtech. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/RLMQMG/ Danstheater PechaKucha 2026-11-11T14:32:00+01:00 14:32 00:09 None surf-onderwijsdagen-2026-5049-van-grip-op-je-studie-naar-arbeidsmarktrelevantie-samenwijzer Digitaal fundament Shirley Kalkers - van de VenEd de Feber nl SamenWijzer als kompas in de beweging tussen leren en werken_ **De leer- en loopbaanreis wordt steeds minder voorspelbaar. Waar onderwijs vroeger vaak eindigde bij een diploma, bewegen mensen nu voortdurend tussen leren en werken. Ze volgen modules, behalen certificaten, ontwikkelen nieuwe vaardigheden en keren terug naar het onderwijs wanneer hun werk of ambities daarom vragen. Dat vraagt om nieuwe manieren om mensen te ondersteunen bij keuzes over leren, ontwikkelen en werken.** Binnen Npuls (CEDA) en MBO Datacoalitie werken we aan twee nieuwe MVP's (Minimum Viable Products) die deze ontwikkeling vanuit verschillende perspectieven ondersteunen. SamenWijzer helpt studenten en begeleiders bij het maken van keuzes tijdens de opleiding. SkillsRadar biedt inzicht in vaardigheden, onderwijsaanbod en ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Hoewel beide toepassingen een eigen doel hebben, raken ze elkaar in de leer- en loopbaanreis van de lerende. Waar de ene gebruiker start vanuit een opleiding en zich oriënteert op vervolgstappen richting werk, begint een andere gebruiker juist vanuit een arbeidsmarktvraag, omscholingstraject of leven lang ontwikkelen. Daardoor ontstaat een interessant vraagstuk: welke informatie, standaarden en afspraken zijn nodig om deze verschillende routes te ondersteunen? In deze Pecha Kucha delen we de eerste inzichten uit de ontwikkeling van de MVP SamenWijzer. We laten zien hoe gegevens over opleidingen, studievoortgang, vaardigheden, kwalificatiedossiers en arbeidsmarktontwikkelingen samenkomen in toepassingen die verschillende doelgroepen ondersteunen. Daarbij verkennen we waar gegevens herbruikbaar zijn, waar verschillen noodzakelijk zijn en welke rol open standaarden en architectuurafspraken spelen in het verbinden van onderwijs en arbeidsmarkt. Aan de hand van twee concrete praktijkvoorbeelden laten we zien hoe vraagstukken rondom interoperabiliteit, eigenaarschap en soevereiniteit zichtbaar worden zodra data en informatie over de grenzen van één instelling of toepassing heen moeten bewegen. De 2 Pecha's Kucha's bieden samen een praktisch perspectief op het digitale fundament dat nodig is om leren, ontwikkelen en werken beter met elkaar te verbinden, en is bedoeld voor iedereen die wil ontdekken hoe data, standaarden en architectuur daaraan kunnen bijdragen. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/8Z93GD/ Danstheater PechaKucha 2026-11-11T14:41:00+01:00 14:41 00:09 None surf-onderwijsdagen-2026-5186-van-grip-op-je-studie-naar-arbeidsmarktrelevantie-de-skillsradar Digitaal fundament Shirley Kalkers - van de Ven nl SkillsRadar als kompas in de beweging tussen leren en werken_ **De leer- en loopbaanreis wordt steeds minder voorspelbaar. Waar onderwijs vroeger vaak eindigde bij een diploma, bewegen mensen nu voortdurend tussen leren en werken. Ze volgen modules, behalen certificaten, ontwikkelen nieuwe vaardigheden en keren terug naar het onderwijs wanneer hun werk of ambities daarom vragen. Dat vraagt om nieuwe manieren om mensen te ondersteunen bij keuzes over leren, ontwikkelen en werken.** Binnen Npuls (CEDA) en MBO Datacoalitie werken we aan twee nieuwe MVP's (Minimum Viable Products) die deze ontwikkeling vanuit verschillende perspectieven ondersteunen. SamenWijzer helpt studenten en begeleiders bij het maken van keuzes tijdens de opleiding. SkillsRadar biedt inzicht in vaardigheden, onderwijsaanbod en ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Hoewel beide toepassingen een eigen doel hebben, raken ze elkaar in de leer- en loopbaanreis van de lerende. Waar de ene gebruiker start vanuit een opleiding en zich oriënteert op vervolgstappen richting werk, begint een andere gebruiker juist vanuit een arbeidsmarktvraag, omscholingstraject of leven lang ontwikkelen. Daardoor ontstaat een interessant vraagstuk: welke informatie, standaarden en afspraken zijn nodig om deze verschillende routes te ondersteunen? In deze Pecha Kucha delen we de eerste inzichten uit de ontwikkeling van de MVP SkillsRadar. We laten zien hoe gegevens over opleidingen, studievoortgang, vaardigheden, kwalificatiedossiers en arbeidsmarktontwikkelingen samenkomen in toepassingen die verschillende doelgroepen ondersteunen. Daarbij verkennen we waar gegevens herbruikbaar zijn, waar verschillen noodzakelijk zijn en welke rol open standaarden en architectuurafspraken spelen in het verbinden van onderwijs en arbeidsmarkt. Aan de hand van twee concrete praktijkvoorbeelden laten we zien hoe vraagstukken rondom interoperabiliteit, eigenaarschap en soevereiniteit zichtbaar worden zodra data en informatie over de grenzen van één instelling of toepassing heen moeten bewegen. De 2 Pecha's Kucha's bieden een praktisch perspectief op het digitale fundament dat nodig is om leren, ontwikkelen en werken beter met elkaar te verbinden, en is bedoeld voor iedereen die wil ontdekken hoe data, standaarden en architectuur daaraan kunnen bijdragen. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/VAARYF/ Danstheater Keynote 2026-11-11T16:10:00+01:00 16:10 00:50 None surf-onderwijsdagen-2026-5182-afsluiting-en-een-masterclass-beslisboom Keynote Kathinka Polderman nl Katinka Polderman is naast cabaretier ook 'Beslisbomenmaker des Vaderlands'. Voor de SURF Onderwijsdagen maakt Kathinka een beslisboom om een overzichtelijk en kordaat antwoord te creëren op de vraag: "wie doet wat: AI of ik" false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/QLACHB/ Amare Studio Workshop, training of spel 2026-11-11T11:35:00+01:00 11:35 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5017-het-cassandra-complex-het-probleem-met-gelijk-hebben-voor-iedereen Stap in de toekomst Morraya Benhammou nl Heb je ooit gehoord: "Dat had niemand kunnen voorspellen"? Terwijl er achteraf genoeg mensen blijken te zijn geweest die de signalen al zagen? In deze interactieve wildcardsessie ontdek je het Cassandra Complex: het verschijnsel waarbij mensen patronen herkennen die wijzen op mogelijke toekomstige ontwikkelingen, maar niet altijd serieus worden genomen of geloofd. Niet omdat zij de toekomst letterlijk kunnen zien, maar omdat zij verbanden leggen tussen verleden, heden en mogelijke toekomsten die anderen nog niet zien. Je verkent hoe rhizomatisch en associatief denken werkt. Hoe sommige mensen voortdurend verbindingen maken tussen gebeurtenissen, ideeën, trends en ervaringen. Hoe patronen uit het verleden kunnen helpen om ontwikkelingen in het heden beter te begrijpen. En hoe juist die manier van denken soms leidt tot inzichten die pas veel later door anderen worden herkend. Door middel van interactieve oefeningen ervaar je zelf hoe verschillende mensen naar dezelfde informatie kijken en tot andere conclusies komen. Je onderzoekt welke signalen we serieus nemen, welke we negeren en hoe organisaties, teams en onderwijsinstellingen beter kunnen omgaan met mensen die onverwachte verbindingen leggen of buiten bestaande denkpatronen denken. Na deze sessie: -begrijp je hoe associatief en rhizomatisch denken kan bijdragen aan het herkennen van patronen en ontwikkelingen; -ontdek je hoe inzichten ontstaan uit verbindingen tussen verleden, heden en mogelijke toekomsten; -krijg je handvatten om beter te luisteren naar en samen te werken met mensen die anders denken dan de meerderheid. Deze sessie is bedoeld voor onderwijsprofessionals, innovators, beleidsmakers, veranderaars en iedereen die nieuwsgierig is naar hoe nieuwe inzichten ontstaan. Deze sessie is ook bedoeld voor ADHD’ers die opzoek zijn naar (h)erkenning! false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/HHCZ9F/ Amare Studio Presentatie met discussie 2026-11-11T13:25:00+01:00 13:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5122-betrouwbaar-sectoroverstijgend-leren-en-werken Eigen leerroute in de praktijk Marcel MetsaarsTom Adams nl De arbeidsmarkt verandert snel en vraagt om professionals die zich gedurende hun loopbaan blijven ontwikkelen. Zeker in maatschappelijke sectoren zoals de zorg is dat geen individuele verantwoordelijkheid alleen, maar een gezamenlijke opdracht van werkgevers, samenwerkingsverbanden en onderwijsinstellingen. Samen moeten zij ervoor zorgen dat professionals hun kennis en vaardigheden actueel houden, bevoegd en inzetbaar blijven, en dat behaalde scholing en certificering betrouwbaar kunnen worden erkend. LLO is voor veel professionals ook al lang de standaard. Het opleidingsaanbod dat hiervoor nodig is, wordt vaak verzorgd in samenwerking met onderwijsinstellingen uit de publieke sector. Werkgevers en samenwerkingsverbanden maken hierover doorgaans afspraken met onderwijsinstellingen, zodat de inhoud van het onderwijs en de organisatorische en financiële afhandeling goed geregeld zijn. In de praktijk blijkt deze samenwerking echter complex. Partijen uit de beroeps- en arbeidsmarktsector enerzijds en de onderwijssector anderzijds lopen tegen verschillende uitdagingen aan. Denk aan integratie met HR-processen voor loopbaanontwikkeling, studiebudget en accordering bij de werkgever, inzicht in scholingsaanbod en keuzevrijheid voor de professional, en administratieve rompslomp voor alle betrokken organisaties. Ook het betrouwbaar vastleggen en uitwisselen van behaalde certificeringen, skills, microcredentials en incompany trainingen vraagt om goede afspraken, net als de aansluiting op gemeenschappelijke skillstaal en standaarden, zoals ESCO, CompetentNL en andere relevante ontwikkelingen. Aan de hand van concrete usecases hebben we beproefd hoe een op wallets gebaseerd ecosysteem betrouwbare digitale uitwisseling tussen onderwijs en arbeidsmarkt kan ondersteunen, onder regie van de professional. Dit lopende onderzoek wordt uitgevoerd in samenwerking tussen Koning Willem I College, BrabantZorg, Sphereon en SURF als onderdeel van de NPuls Eduwallet-pilot. In deze presentatie van 20 minuten laten we zien hoe het Eduwallet-ecosysteem het mogelijk maakt om credentials tussen zorg- en onderwijsinstellingen betrouwbaar, dynamisch en schaalbaar uit te wisselen. Daarbij maken we gebruik van OpenID Federation als technische basis voor vertrouwen tussen partijen. We doen dit aan de hand van een usecase met een samenwerkingsverband in de zorg. De presentatie richt zich op de relatie tussen de beroeps- en arbeidsmarktsector, in dit geval de zorg, en de onderwijssector of onderwijsinstelling. Juist op dat snijvlak ontstaat de vraag hoe behaalde credentials, zoals certificeringen, skills, microcredentials, incompany trainingen en edubadges, betrouwbaar kunnen worden vastgelegd, gedeeld en erkend. Met deze praktijkdemo laten we zien wat technisch en organisatorisch al mogelijk is. In de aansluitende discussie verkennen we graag samen met de deelnemers welke mogelijkheden dit biedt voor sectoroverstijgend leren, erkenning van skills en verdere samenwerking tussen onderwijs en arbeidsmarkt. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/8RG8CR/ Amare Studio Workshop, training of spel 2026-11-11T14:05:00+01:00 14:05 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5006-2037-een-nieuwe-toe-ts-komst Stap in de toekomst Kasper Maes nl Het is 2037. Tien jaar geleden veroorzaakte AI de Grote Toetscrisis. Binnen enkele maanden bleek het oude toetssysteem onhoudbaar: essays werden geschreven met AI en door AI beoordeeld, cijfers verloren hun betekenis en diploma’s zeiden niets meer over wat iemand daadwerkelijk kon. Het onderwijs moest zichzelf opnieuw uitvinden. Nu, in 2037, bestaat toetsing nog steeds. Maar niets is meer wat het was: geen cijfers meer, geen tentamenweken, geen meetbaarheid en controle. In plaats daarvan draait leren om wie je als mens kunt worden (Biesta, 2016), menselijke vaardigheden, vertrouwen en samenwerking. Studenten verzamelen geen studiepunten, maar _trust credentials_ in _real-world challenges_. Docenten ontwikkelen zich tot leernavigatoren die zowel leerprocessen cureren als studenten coachen. Toetsing is een dynamisch ecosysteem van bewijslast, competenties en leerartefacten. Het is haast onzichtbaar en harmonieus geïntegreerd in hoe mensen leren, socialiseren, reflecteren en groeien. In deze interactieve workshop stap je met de _social simulation_ futuringmethode (McGonigal, 2022) letterlijk deze toekomst binnen. Je neemt een fictieve identiteit aan (student, docent, lid examencommissie, werkgever) in het jaar 2037. Door het scenario tijdelijk als werkelijkheid te ervaren, ontdek je hoe anders dingen kunnen worden. Vanuit die toekomst kijken we ook terug naar het onderwijs van nu: welke aannames houden we kunstmatig in stand en hoe kunnen we die doorbreken? Met de futuring-methode _backcasting_ ontdekken we welke stappen nodig zouden zijn om de toekomst van 2037 te kunnen bereiken. De workshop is prikkelend en soms ongemakkelijk. Alles mag tijdelijk op z’n kop. Juist daardoor ontstaat ruimte om buiten bestaande kaders te denken en nieuwe mogelijkheden te verkennen. Je gaat naar huis met: - frisse toekomstbeelden voor toetsing; - concrete ideeën om vandaag al mee te experimenteren; - nieuwe taal om het gesprek over toetsing te voeren; - en vooral het gevoel: 'het huidige systeem is niet vanzelfsprekend'. Want misschien moeten we terug naar de fundamentele vraag: beoordelen we wat we belangrijk vinden of gaan we belangrijk vinden wat we kunnen beoordelen? false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/UGY7K7/ Amare Studio Presentatie met discussie 2026-11-11T15:25:00+01:00 15:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5143-samen-beheren-wat-we-toch-allemaal-gebruiken-lessen-uit-het-samenwerkingsplatform-educatieve-applicaties Digitaal fundament Mulders, Monique nl Elke instelling beheert tientallen educatieve applicaties. Privacy-checks worden dubbel uitgevoerd, tools verdwijnen in schaduw-IT, en wat instelling A al heeft uitgeplozen begint instelling B opnieuw. Het Samenwerkingsplatform Educatieve Applicaties (SPvA) wil dit doorbreken: een coöperatief platform waarop instellingen technische specs, DPIA's en gebruikservaringen met elkaar delen. In 2024 liep een pilotfase met negen instellingen. Inmiddels werkt een groeiende groep — een echte coalition of the willing — samen aan een MVP dat stap voor stap wordt uitgebouwd. In deze sessie delen drie deelnemende instellingen hun ervaringen eerlijk: wat werkt, waar knelt het, en welke gezamenlijke keuzes we nog moeten maken. Hoe kunnen jullie aanhaken, bij deze beweging. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/UGEMBK/ Spinoza foyer Workshop, training of spel 2026-11-11T11:35:00+01:00 11:35 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5134-van-impliciete-expertise-naar-schaalbare-kennis-middels-learning-communities Kunst van kennisdeling Barbera KeukensNoa Buijsman nl Hoe borg je Learning Community-vaardigheden in een online professionaliseringsmodule? Binnen Learning Communities ontstaat veel waardevolle kennis. Toch blijft die proceskennis vaak impliciet: ze zit in de ervaring van facilitators, communitymanagers en actieve deelnemers. Hoe zorg je ervoor dat deze expertise behouden blijft en beschikbaar wordt voor anderen? In deze interactieve workshop ontdek je hoe je kennis uit Learning Communities kunt vertalen naar een online professionaliseringsmodule. Aan de hand van onze ervaringen met de ontwikkeling van profEd laten we zien hoe je praktijkkennis omzet naar leeractiviteiten waarmee deelnemers vaardigheden ontwikkelen, zoals faciliteren, community building en kennisdeling. Je maakt kennis met een aanpak om impliciete kennis expliciet te maken en te vertalen naar concrete leerdoelen. We delen de ontwerpprincipes achter profEd en laten zien hoe we praktijkervaring hebben omgezet naar online leerervaringen die deelnemers direct kunnen toepassen. Vervolgens ga je zelf aan de slag. Samen met andere deelnemers onderzoek je welke kennis binnen jouw organisatie of community behouden moet blijven. Je brengt in kaart welke vaardigheden centraal staan en werkt een eerste opzet uit voor een online leeractiviteit of moduleonderdeel. Na deze workshop: Begrijp je hoe je impliciete praktijkkennis kunt expliciteren; Kun je kennis en expertise vertalen naar online leeractiviteiten; Ga je naar huis met een eerste uitwerking voor het borgen van kennis binnen jouw eigen organisatie of community. Deze workshop combineert theorie, praktijkvoorbeelden en een hands-on opdracht, zodat je direct ervaart hoe kennisborging en online professionalisering elkaar kunnen versterken. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/BDBALV/ Spinoza foyer Presentatie met discussie 2026-11-11T13:25:00+01:00 13:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5164-hoe-maak-je-digitale-competenties-zichtbaar-in-je-curriculum Instrumenten voor goed onderwijs Els TangheAndy Thys nl Veel opleidingen werken aan de ontwikkeling van digitale competenties, maar deze blijven vaak impliciet, gefragmenteerd en verspreid over verschillende vakken. Dit bemoeilijkt zowel curriculumontwikkeling als kwaliteitsbewaking. In deze sessie tonen we hoe digitale competenties systematisch zichtbaar kunnen worden gemaakt en geïntegreerd in het curriculum. Op basis van een analyse van 33 concrete onderwijspraktijken uit lerarenopleidingen wordt inzicht gegeven in welke digitale competenties worden aangesproken en welke didactische strategieën daarbij worden ingezet. Via een combinatie van curriculum mapping en netwerkanalyse worden patronen zichtbaar gemaakt in hoe competenties en strategieën samen voorkomen in de praktijk. De resultaten tonen dat digitale competentieontwikkeling niet plaatsvindt via afzonderlijke interventies, maar via consistente combinaties van strategieën zoals hands-on ervaring, pedagogische reflectie en professionele identiteitsontwikkeling. Daarnaast blijkt dat bepaalde competenties – zoals technische vaardigheden, digitale veiligheid en probleemoplossend vermogen – vaak onderbelicht of impliciet aanwezig zijn. Dit wijst op een nood aan meer expliciete curriculumsturing. De sessie vertaalt deze inzichten naar een concrete aanpak voor onderwijsprofessionals. Deelnemers krijgen handvatten om: - digitale competenties zichtbaar te maken binnen hun eigen onderwijspraktijk; - inzicht te krijgen in gebruikte didactische strategieën; - lacunes en blinde vlekken in hun curriculum te identificeren; - gerichter te werken aan curriculumcoherentie. Deze presentatie biedt een praktisch kader om van losse initiatieven naar een samenhangende en doelgerichte aanpak van digitale competentieontwikkeling te evolueren. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/HCHRVN/ Spinoza foyer Workshop, training of spel 2026-11-11T14:05:00+01:00 14:05 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5003-wat-als-toekomstdreigingen-voor-jouw-onderwijsinstelling Stap in de toekomst Reza RazaiRandy Baerts nl Weet jij hoe jouw onderwijsinstelling er in 2031 voor staat als een student met toegang tot AI je primaire processen platlegt? Of als quantumcomputers de versleuteling breken waarmee je vandaag gegevens beschermt? De toekomst voelt ver weg. Maar vijf jaar geleden bestond er nog geen echte AI. Hoe ziet de wereld er dan uit over vijf jaar? In deze interactieve sessie stap je in een aantal realistische toekomstscenario's. Je verkent dreigingen die nu nog op de horizon staan, maar die de komende jaren bepalend worden voor het onderwijs: deepfake-fraude richting bestuurders, AI-gedreven phishing op je medewerkers, het wegvallen van een grote cloudleverancier door geopolitieke spanningen, de eerste praktische gevolgen van quantumdreiging voor je versleutelde gegevens, en aanvallen die door AI binnen ieders bereik komen. Je gaat niet alleen luisteren, je gaat zelf aan de slag. Aan tafel werk je in kleine groepen aan een scenario-oefening waarin je keuzes maakt namens je eigen bestuur. Wat doe je als morgen blijkt dat je SaaS-leverancier onder buitenlandse jurisdictie valt? Hoe leg je aan je toezichthouder uit waarom je nu al investeert in dreigingen die zich pas over vijf jaar manifesteren? En welke gesprekken voer je vandaag met je collega-bestuurders om straks niet voor verrassingen te staan? Na deze sessie weet je welke toekomstdreigingen nu al je aandacht verdienen, hoe je scenariodenken inzet als gespreksinstrument tussen bestuur, CISO en FG, en heb je een werkbaar startpunt om binnen je eigen organisatie het gesprek over toekomstbestendigheid op gang te brengen. Je hoeft geen technische voorkennis te hebben. Wel de bereidheid om hardop na te denken over scenario's die nog niet in je risicoregister staan, maar daar binnenkort wel thuishoren. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/L8T3SX/ Spinoza foyer Presentatie met discussie 2026-11-11T15:25:00+01:00 15:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5096-grip-op-digitale-toegang-eduid-bij-aventus Eigen leerroute in de praktijk Katrin SutterPaul de Wit nl Onderwijs wordt steeds flexibeler. Lerenden, (gast)docenten en andere betrokkenen bewegen zich steeds vaker tussen instellingen en opleidingen. Hierbij is het belangrijk dat zij op een makkelijke en veilige manier toegang krijgen tot de juiste applicaties en digitale diensten. Dat vraagt om een aanpak voor digitale identiteit en toegang die deze flexibiliteit ondersteunt, zonder een wirwar aan accounts en handmatige processen. In het eerste deel van de sessie laten we zien hoe eduID instellingen hierbij kan ondersteunen. Aan de hand van praktijkvoorbeelden bespreken we veelvoorkomende uitdagingen en hoe eduID daarvoor een oplossing biedt. Denk aan het regelen van toegang tot een leeromgeving of toetsapplicatie voor gaststudenten, stagebegeleiders en ouders, of aan het inschrijven van professionals en BBL-studenten voor cursussen. In het tweede deel staat de aanpak van Aventus centraal. Voor veel instellingen begint een eduID-traject met het regelen van toegang tot één applicatie. Aventus koos voor een bredere aanpak: een architectuur die het hele digitale landschap adresseert en meegroeit met nieuwe behoeften. We bespreken de aanleiding voor deze keuze, hoe de architectuur hierop is ingericht en de lessen die tijdens de implementatie zijn opgedaan. Deze sessie is interessant voor iedereen die nadenkt over de toekomst van digitale identiteit en toegangsbeheer binnen, en over de grenzen van, de eigen instelling. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/NVQMQG/ Swing Workshop, training of spel 2026-11-11T11:35:00+01:00 11:35 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5044-how-an-innovation-boost-gets-us-moving-how-an-innovation-drive-transforms-education Digitaal fundament Ludo van MeeuwenKathinka RijkLopez Arteaga, Ines nl How do you move from isolated innovative ideas to a systematic transformation of your educational organization? How do you stimulate and support innovation, and ensure ideas are effectively integrated into the organization? This workshop provides insight into how Eindhoven University of Technology (TU/e), through its BOOST! program for digital innovation in education, gave innovative ideas a push and activated the organization. Building on lessons learned, TU/e developed the follow-up program DRIVE to systematically pave the way for innovation and transform into an organization where educational innovation is no longer incidental, but an embedded process. You will learn how to approach the scaling of innovations and the support structures required, and the strength of a programmatic high-alignment, high-autonomy approach to provide clear direction while enabling the organization to leverage its innovative capacity efficiently and effectively. Interactive workshop We highlight briefly key lessons from TU/e’s approach on how to stimulate, support, and scale innovation. You will learn to apply an adapted version of the “5 E’s model,” (Macharis & Kerret, 2019), providing a structured way to map stages of organizational innovation: 1. Estimate: Where does your organization currently stand? Is there a clear vision, defined policy, and supporting frameworks? 2. Engage: How do you involve the organization and stakeholders? How is policy translated into practice? 3. Educate: How is knowledge shared? What mechanisms are in place, and how effective are they? 4. Enable: How are innovation and transformation facilitated and supported? 5. Encourage: What incentives are provided? How is innovation recognized and rewarded? Equipped with this framework, you will briefly map the situation at your own organization, and then compare and discuss your insights in small groups with peers from other institutions. This helps you navigate the complexity of educational innovation, gain practical insights, and reflect on both your own context and that of others. The session concludes with a plenary discussion, in which key takeaways are shared and collectively synthesized into a clearer understanding of what is required to achieve systematic, organization-wide educational innovation. Take-aways 1) A practical framework for analyzing and designing systematic educational innovation. 2) Insight into effectively supporting, stimulating, and scaling educational innovation. 3) An initial reflection on your organization’s readiness for educational innovation. Macharis, C., & Kerret, D. (2019). The 5E model of environmental engagement: bringing sustainability change to higher education through positive psychology. Sustainability, 11(1), 241. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/MYYAFG/ Swing Presentatie met discussie 2026-11-11T13:25:00+01:00 13:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5184-aanmelden-en-inschrijven-door-leven-lang-lerenden Eigen leerroute in de praktijk Bas Rijnbende nl Steeds meer mensen volgen naast hun werk een cursus, module of opleiding. Daarbij gaat het om lerenden die zich niet (meer) inschrijven als reguliere student tegen wettelijk collegegeld. Om deze groep goed te ondersteunen, zijn nieuwe dienstverlening en andere processen nodig. Binnen de sectorvoorziening Aanmelden, Inschrijven en Intekenen (AII) werken mbo, hbo en wo samen aan een toekomstbestendige aanpak voor het aanmelden en inschrijven door leven lang lerenden. In deze sessie nemen we je mee in de eerste stappen van deze ontwikkeling en laten we zien hoe de sector samen verkent hoe een landelijke oplossing eruit kan zien. In deze sessie gaan we in op: - de aanleiding en het belang van aanmelden en inschrijven door leven lang lerenden; - de rol van deze ontwikkeling binnen de sectorvoorziening AII; - de eerste stappen die vanaf september 2026 worden gezet; - hoe samen met sectoren en instellingen wordt verkend hoe een landelijke oplossing eruit moet gaan zien; - de rol van use cases, conceptontwerpen, prototyping en pilots. Daarnaast geven we een doorkijk naar de aanpak en laten we zien hoe instellingen kunnen meedenken en bijdragen aan de verdere ontwikkeling. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/7RMALP/ Swing Workshop, training of spel 2026-11-11T14:05:00+01:00 14:05 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5117-a-shared-prompt-library-for-higher-education-created-by-many-owned-by-all Kunst van kennisdeling Katja ShcherbakovaShen Liu nl Across Dutch higher education, institutions are developing their own prompt collections, examples and AI support resources. While these initiatives are valuable, they often address similar challenges and duplicate effort. What if we could learn from each other and build something together? The National Prompt Library was launched to explore this question. The initiative brings together institutions to create a shared collection of high-quality prompts and practical AI resources for higher education. Since its launch, the project has developed a first MVP, a shared prompt template, and quality review criteria to support the curation and sustainable growth of the library. However, building a prompt library turned out to be about much more than collecting prompts. Questions around quality assurance, governance, sustainability, ownership and community engagement quickly became just as important as the content itself. In this interactive workshop, colleagues from Maastricht University and Erasmus University Rotterdam will share the lessons learned from developing both the content and the vision of the National Prompt Library. Participants will gain insight into the choices, successes and dilemmas encountered while creating a shared resource across institutions. How do you determine what makes a prompt worth sharing? How do you balance openness with quality? How do you create a review process that is both practical and trustworthy? And what does it take to build a resource that institutions are willing to contribute to, use and help sustain? Participants will also have the opportunity to explore the project's first results and contribute their own perspectives on the future of the initiative. Through discussion and collaborative activities, we will explore what educators, educational developers and innovation professionals need from a shared AI resource and how the sector can work together to build and maintain it. Whether you are already experimenting with prompt libraries or are curious about collaborative approaches to AI in education, this session offers practical insights, concrete examples and opportunities to contribute to a growing national initiative. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/SMSDAW/ Swing Presentatie met discussie 2026-11-11T15:25:00+01:00 15:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5046-intekenen-op-onderwijsonderdelen Eigen leerroute in de praktijk Jocelyn Manderveld nl Een belangrijk onderdeel van de sectorvoorziening Aanmelden, Inschrijven en Intekenen (AII) is het (door)ontwikkelen en mogelijk maken van intekenen op onderwijsonderdelen. Dit vormt een essentiële bouwsteen voor flexibel, modulair en instellingsoverstijgend onderwijs. Binnen de sectorvoorziening wordt gewerkt aan een generieke voorziening die intekenen ondersteunt en aansluit op bestaande en nieuwe processen binnen instellingen en sectoren. De ontwikkeling is in volle gang en laat zien hoe de beweging naar meer flexibilisering van het onderwijs concreet vorm krijgt. In deze sessie krijg je een concreet beeld van hoe intekenen op onderwijs werkt, wat dit vraagt van voorzieningen en processen, en wat dit betekent voor instellingen die hiermee aan de slag willen. Verder gaan we in op: - wat intekenen op onderwijsonderdelen inhoudt en waarom dit belangrijk is voor flexibilisering van onderwijs; - hoe intekenen in de praktijk kan worden ingericht en ondersteund; - de huidige stand van zaken en ervaringen vanuit de sector; - welke doorontwikkeling nodig is om integraal onderdeel te worden van AII; - wat het voor een onderwijsinstelling betekent om intekenen te implementeren, organisatorisch en functioneel. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/AJTJC9/ Foyer 2 Open discussie 2026-11-11T11:35:00+01:00 11:35 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5064-digitale-geletterdheid-versterken-de-rol-van-monitoring Instrumenten voor goed onderwijs Janice Thompson nl Veel instellingen willen aan de slag met digitale geletterdheid van onderwijsprofessionals. Maar waar begin je, als het begrip zo breed is en de praktijk zo verschillend? Voordat je kunt bepalen welke ondersteuning, professionalisering of teamontwikkeling nodig is, moet je eerst scherper krijgen waar je het precies over hebt, waarom dit belangrijk is voor de organisatie en waar medewerkers en teams nu staan. Monitoring kan daarbij helpen, maar alleen als het onderdeel is van een bredere ontwikkelopgave. Deze sessie combineert de lessen uit de landelijke Npuls-pilot monitoring van digitale geletterdheid met een praktijkverhaal van MBO Utrecht. Daarbij staat niet de vraag centraal welke monitor je kiest, maar wat je met de uitkomsten wilt bereiken. Wat verstaan we onder digitale geletterdheid? Waarom vinden we dit belangrijk? Voor wie is het relevant? En hoe zorg je dat inzicht leidt tot ontwikkeling? MBO Utrecht deelt ervaringen met de Monitor Leren en Lesgeven met ICT. Een eerdere inzet leidde tot een lage respons en beperkte opvolging. Daarom wordt nu gewerkt aan een bredere aanpak waarin digitale geletterdheid wordt verbonden aan professionalisering, teamontwikkeling en organisatieambities. Hoe maak je het onderwerp herkenbaar en relevant? Wie betrek je daarbij? En hoe zorg je voor eigenaarschap? Npuls verbindt deze praktijkervaring aan de lessen uit de landelijke pilot. Een belangrijke conclusie is dat een instrument op zichzelf niet genoeg is. Monitoring krijgt pas betekenis wanneer er een helder doel is, een gezamenlijke taal wordt gesproken en er aandacht is voor communicatie, duiding en opvolging. Ook bestuurlijk commitment blijkt essentieel om monitoring daadwerkelijk te laten bijdragen aan ontwikkeling. Monitoring is dus geen meetlat, maar een middel om het gesprek over digitale geletterdheid op gang te brengen. Bezoekers gaan naar huis met praktische inzichten en tien aandachtspunten voor wie zelf met monitoring aan de slag wil, van visie en eigenaarschap tot het vertalen van inzicht naar concrete acties. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/CNVSEH/ Foyer 2 Presentatie met discussie 2026-11-11T13:25:00+01:00 13:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5120-van-digcomp-naar-de-klas-deltion-digi-wijzer-als-tool-voor-digitale-vaardigheden Instrumenten voor goed onderwijs Ilse VeldmanRichard Overwijk nl Digitale vaardigheden zijn onmisbaar voor studenten, maar in de dagelijkse onderwijspraktijk is het niet eenvoudig om hier concreet mee aan de slag te gaan. Wat bedoelen we met digitale vaardigheden? Welke vaardigheden hebben studenten nodig tijdens hun opleiding, toekomstige beroep en in hun dagelijks leven? Hoe help je docenten om digitale geletterdheid niet als extra thema te zien, maar als onderdeel van goed onderwijs? In deze sessie delen we de Deltion digi-wijzer: een praktische vertaling van DigComp3.0 naar de onderwijspraktijk van Deltion College. De naam digi-wijzer is bewust gekozen. Enerzijds gaat het om digitaal wijzer worden. Anderzijds geeft de digi-wijzer richting: hij helpt docenten en teams om digitale vaardigheden bespreekbaar, herkenbaar en toepasbaar te maken. De Deltion digi-wijzer is ontwikkeld vanuit de behoefte om digitale geletterdheid concreter en werkbaarder te maken. Daarbij hebben we niet alleen gekeken naar bestaande kaders, maar juist ook naar de ervaringen van studenten. In onderzoek is verkend welke digitale vaardigheden studenten inzetten, waar zij tegenaan lopen en welke frustraties zij ervaren. Die inzichten vormden een belangrijke basis voor de keuzes in de digi-wijzer. Zo is het geen theoretisch model, maar een hulpmiddel dat aansluit bij vragen uit de onderwijspraktijk. Tijdens de sessie laten we zien hoe de digi-wijzer is opgebouwd en hoe docenten deze kunnen gebruiken. De tool helpt om het gesprek te voeren over digitale vaardigheden en leeractiviteiten bewuster te ontwerpen. Ook kan het teams ondersteunen bij het maken van keuzes: welke vaardigheden vragen extra aandacht, waar liggen kansen binnen bestaande lessen en hoe sluit dit aan bij de beroepspraktijk? Ook laten we de digi-vaardigheden KD-koppelaar zien, een handig hulpmiddel voor onderwijsontwikkeling. De tool koppelt eindtermen uit een kwalificatiedossier aan de digitale vaardigheden zoals beschreven in de digi-wijzer, inclusief concreet praktijkvoorbeeld per eindterm. Zo zie je in één oogopslag welke digitale vaardigheden relevant zijn, hoe je die toepast in de beroepspraktijk én waar je dit mogelijk al doet in je onderwijs. De sessie is een praktijkvoorbeeld van hoe een breed Europees kader kan worden vertaald naar een herkenbaar en bruikbaar instrument voor docenten. Deelnemers krijgen inspiratie, concrete voorbeelden en een tool waarmee zij zelf kunnen nadenken over de plek van digitale vaardigheden in hun onderwijs. Daarna gaan we met elkaar in gesprek over de vraag: hoe maken we digitale geletterdheid concreet genoeg om er morgen met studenten mee aan de slag te gaan? false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/FVRUXY/ Foyer 2 Workshop, training of spel 2026-11-11T14:05:00+01:00 14:05 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5070-transitie-in-beeld-in-gesprek-over-de-transitiedynamiek-in-het-vervolgonderwijs Kunst van kennisdeling Lianne van Elk nl Onderzoekers van DRIFT (Dutch Research Institute For Transitions) ontwikkelden samen met Npuls een transitie monitoringsinstrument voor het vervolgonderwijs, gebaseerd op de X-curve, om de voortgang van de transitie in kaart te brengen. Het eerste onderzoeksrapport (de nulmeting) is gereed. Het geeft een heel goed beeld van wat we nu eigenlijk die beoogde transitie is en hoe het ermee staat. Een belangrijk inzicht is bijvoorbeeld dat er in onderwijsland geen gebrek is aan nieuwe initiatieven en projecten – maar dat het afbouwen van bestaande werkwijzen – wat ook nodig is om echt verandering te bewerkstelligen. In deze interactieve workshop gaan we, aan de hand van de eerste bevindingen met elkaar in gesprek: waar zie je de meeste dynamiek in jouw instelling? Wat is er nodig? Waar sta jij zelf op de X-curve? false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/9YJUBP/ Foyer 2 Presentatie met discussie 2026-11-11T15:25:00+01:00 15:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5056-wat-levert-een-eduwallet-echt-op-voor-onderwijsinstellingen-en-lerenden Digitaal fundament Peter EikelboomNanda Haverkamp nl In deze sessie laten Npuls en de Hogeschool van Amsterdam zien hoe een digitale wallet met betrouwbare, verifieerbare credentials directe meerwaarde biedt. Aan de hand van concrete praktijkvoorbeelden demonstreren we hoe onderwijsinstellingen efficiënter kunnen werken én hoe studenten digitale bewijzen van behaalde resultaten veilig en eenvoudig ontvangen in hun eigen wallet, aan de hand van het voorbeeld: een digitale versie van je diplomasupplement. Zo laten we zien dat het gebruik van een wallet geen toekomstmuziek is, maar vandaag al werkt. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/Y8CR7F/ Jazz 2 Workshop, training of spel 2026-11-11T11:35:00+01:00 11:35 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5161-beyond-blended-creating-new-conversations-and-collaborations-for-curriculum-and-learning-design Instrumenten voor goed onderwijs Sarah Knight nl Based on sector research and community diagloue since 2022, Jisc has produced a body of work focussing on post pandemic approaches to curriculum and learning design, primarily in the context of higher education. The work has produced original research, a number of reports and a set of openly available resources to support the development of approaches to curriculum and learning design at both strategic and programme levels. (https://www.jisc.ac.uk/guides/beyond-blended-rethinking-curriculum-and-learning-design) For the past 2 years, Jisc has supported 17 institutions to pilot the resources within their own institutional contexts and priorities. Supporting collaborative practice has been an integral value of this work. The session will begin with an overview of the Beyond Blended resources and how they have been used to support staff with their curriculum design, particularly when faced with the potential disruption by AI. This will then be followed by an opportunity for delegates to participate in activities using the openly licensed resources and how they may use and adapt the resources to support their practice. Key issues to be addressed in this session include: • Supporting staff and students to design curricular in response to changing student expectations and the challenges and opportunities AI presents • Purposefully designed pedagogical interventions for different modes of participation • Developing and enhancing institutional design frameworks and principles Overview of session • Session introduction: overview of the Beyond Blended resources, and how universities are using the resources to support staff with their design practices(15 mins) • Hands on activities - opportunities for participants to use selected resources and to discuss how they may be used and adapted to support their own practice (25 mins) • Plenary feedback (5 mins) false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/GHNYKD/ Jazz 2 Presentatie met discussie 2026-11-11T13:25:00+01:00 13:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5198-authentiek-beoordelen-in-the-ai-driven-learning-experience-van-eindproduct-naar-leerproces Instrumenten voor goed onderwijs Krista Wright nl Hoe bepalen we de waarde van een tekst als AI de co-auteur is? Nu generatieve AI niet meer weg te denken is uit het onderwijs, verschuift de focus bij het beoordelen noodgedwongen van het statische eindproduct naar het dynamische leerproces. Maar hoe maak je die 'schrijfreis' zichtbaar en hoe meet je écht succes? In deze interactieve sessie deelt TIAS en Turnitin hun praktijkervaringen met de nieuwe tool Turnitin Clarity. Je ontdekt hoe we via specifieke docenten- en studentenworkshops niet langer focussen op AI-detectie achteraf, maar op formatieve begeleiding en authentiek beoordelen vooraf. We nemen je mee in de resultaten, de reacties uit de collegezalen en de geleerde lessen. Ga naar huis met concrete handvatten om de AI-driven learning experience binnen jouw eigen instelling vorm te geven en het schrijfproces weer centraal te stellen. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/C9CQMY/ Jazz 2 Workshop, training of spel 2026-11-11T14:05:00+01:00 14:05 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5115-kennisdeling-en-een-lerende-cultuur-van-toeval-naar-structuur Kunst van kennisdeling Suzanne UnckNathalie Baas nl Kennisdeling en een lerende cultuur vinden we allemaal belangrijk. Tegelijkertijd hangt het vaak van toeval of willekeur (of een paar enthousiastelingen) af of dit binnen instellingen ook echt opgepakt wordt. En dan nog blijft het beperkt. Wat gebeurt er als die kartrekker wegvalt? Wie checkt de kwaliteit van wat we delen en hoe voorkomen we versnippering? Er is zelden sprake van kennisbeleid of kennismanagement vanuit de vraag: hoe kan de factor kennis structureel bijdragen aan onze organisatiedoelen? Een collectieve visie op kennismanagement ontbreekt regelmatig en instellingsbrede kaders zijn vaak beperkt tot communicatie-afspraken en een kanalenstrategie. Dit zorgt voor frustratie (van het kastje naar de muur) irritatie (waar vind ik wat ik nodig heb?), onduidelijkheid (wie gaat erover?) en versnippering (ik deel het op mijn eigen manier). Nog los van juridische beperkingen, risico's of informatiebeveiliging. Want hoe stel je kennisdoelen op? Hoe organiseer je kennisuitwisseling binnen je instelling (en verder)? Wat doe je met kennisborging en wie let er op de kwaliteit van kennisproducten die gedeeld en bewaard worden? Hoe zorg je voor structurele (gezamenlijke) kennisontwikkeling? En hoe hangen al deze elementen idealiter samen zodat er een cyclische werkwijze ontstaat? In 1997 ontwikkelde Mathieu Weggeman de Kenniswaardeketen. Deze beschrijft hoe organisaties kennis omzetten in waarde in vijf fasen. Weggeman benadrukt dat kennis alleen waarde heeft als deze toegankelijk, bruikbaar en relevant is. Het sluit aan bij destijds nieuwe inzichten over lerende organisaties en kennismanagement. Bijna 30 jaar later ontwikkelen Suzanne Unck en Nathalie Baas voor SURF en Npuls en alle instellingen voor mbo, hbo en wo dit model door tot een cyclus die past bij deze tijd. Een hulpmiddel dat recht doet aan o.a. samenwerkingen en informele kennisstromen en dynamieken rondom kennis, zoals de invloed van technologie en de rol van gebruikers, bijvoorbeeld via community’s. Maar denk ook aan participeren in landelijke of internationale projecten, co-creatie tussen professionals vanuit verschillende disciplines, complexe ontwikkelingen zoals flexibilisering of de werking van een CTL of vraagstukken rondom het borgen van kennis, bijvoorbeeld in een kennisbank of online toolbox. In deze sessie presenteren we de Kenniswaardecyclus als werkmodel om kennismanagement binnen je instelling, domein of programma in te richten en te monitoren. Met de kennisdoelen als startpunt en de elementen inventariseren, ontwikkelen, uitwisselen, ontsluiten, toepassen en evalueren die samenhangen. Hoe vul je ze in? We gebruiken voorbeelden uit de praktijk, leggen verbindingen met veranderkundige inzichten en delen tips. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/8DMRME/ Jazz 2 Presentatie met discussie 2026-11-11T15:25:00+01:00 15:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5199-assurance-of-learning-in-het-ai-tijdperk-schaalbare-mondelinge-toetsing Instrumenten voor goed onderwijs Bas HintemannJelle Scheurleer nl "Hoe weten we nog zeker dat ingeleverd werk daadwerkelijk het begrip van een student weerspiegelt?" Die vraag wordt steeds urgenter nu generatieve AI steeds beter wordt in het produceren van essays, programmeerwerk, rapporten en zelfs complete opdrachten. Veel instellingen zoeken naar manieren om academische integriteit te waarborgen, maar bestaande oplossingen blijken vaak onvoldoende. AI-detectie is onbetrouwbaar, online proctoring roept privacy- en vertrouwensvraagstukken op en traditionele examens doen vaak afbreuk aan authentiek en betekenisvol leren. Tegelijkertijd wijst onderzoek steeds vaker naar mondelinge toetsing als een van de meest effectieve manieren om daadwerkelijk inzicht te krijgen in het begrip, de redenering en het eigenaarschap van studenten. De uitdaging? Mondeling toetsen wordt door veel docenten gezien als pedagogisch sterk, maar organisatorisch nauwelijks schaalbaar. In deze interactieve sessie verkennen Hogeschool Inholland en FeedbackFruits hoe AI juist kan bijdragen aan het schaalbaar maken van mondelinge toetsing, zonder concessies te doen aan onderwijskwaliteit of professionele beoordeling. Aan de hand van praktijkervaringen uit prototype testing en een pilottraject laat Jelle Scheurleer (onderzoeker en docent bij Inholland) zien welke uitdagingen instellingen ervaren rondom assurance of learning en hoe mondelinge toetsing hierin een rol kan spelen. Deelnemers maken kennis met een nieuwe aanpak waarin studenten zich voorbereiden via AI-gestuurde oefengesprekken, hun werk mondeling toelichten via gestructureerde reflecties en docenten ondersteuning krijgen bij het beoordelen van grote aantallen studenten. Daarbij staat niet de technologie centraal, maar de vraag hoe we betekenisvolle toetsing kunnen behouden in een tijd waarin AI steeds meer cognitief werk kan overnemen. Tijdens de sessie gaan we in gesprek over vragen als: - Hoe realiseer je assurance of learning in het AI-tijdperk? - Wanneer is mondeling toetsen de juiste interventie? - Hoe voorkom je extra werkdruk voor docenten? - Welke rol kan AI spelen zonder het professionele oordeel van de docent te vervangen? - Wat hebben we geleerd uit de eerste pilots en validaties met studenten en docenten? Deelnemers verlaten de sessie met concrete praktijkvoorbeelden, ontwerpprincipes en inzichten om mondelinge toetsing effectief en schaalbaar in te zetten binnen hun eigen onderwijscontext. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/UXPPVN/ Jazz 3 Workshop, training of spel 2026-11-11T11:35:00+01:00 11:35 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5015-het-goede-ai-gesprek-onderzoeken-van-paradoxale-spanningen-met-deep-democracy Kunst van kennisdeling Martine Schilder nl Ervaar jij als docent ook een paradoxale spanning bij de snelle opkomst en ontwikkelingen van AI in het onderwijs? En herken jij ook hoe verschillen in visie binnen jouw docententeam kunnen zorgen voor onderlinge spanningen, discussies, vertraging of weerstand? Onderzoek vanuit het lectoraat Digitale Didactiek (Avans Hogeschool) laat zien dat de snelle opkomst en ontwikkeling van generatieve AI (GenAI) docententeams in het hoger onderwijs in een liminale fase brengt: een overgangsperiode waarin vertrouwde onderwijskaders vervagen terwijl nieuw handelingsvermogen nog ontbreekt. Deze fase zet de professionele identiteit van docenten onder druk, doordat zij geconfronteerd worden met paradoxale spanningen: enerzijds de technologische potentie van GenAI, anderzijds de vrees voor ontzieling van hun docentschap. Deze spanningen raken de kern van de docentrol en kunnen leiden tot frictie in docententeams. Gezamenlijke reflectie en dialoog zijn noodzakelijk om deze paradoxale spanning te hanteren. In deze workshop maak je kennis hoe je de uiteenlopende perspectieven juist benut om te komen tot gedeelde betekenisgeving aan onderwijs in een AI-tijdperk. Na een korte theoretische uitleg over generatieve AI in relatie met tot paradoxale spanningen, liminaliteit en professionele identiteit, gaan we in gesprek aan de hand van herkenbare AI-dilemma’s. Doordat deelnemers fysiek stelling nemen in de ruimte, wordt de diversiteit in de groep direct zichtbaar. Deze visuele weergave van verschillende perspectieven vormt de aanleiding voor het Goede AI-gesprek, wat wordt begeleid volgens twee principes van Deep Democracy; vrijmoedig spreken & openhartig luisteren. We onderzoeken wat de komst van AI in het onderwijs doet met ons gevoel van professionele eigenwaarde en ons beeld op ‘goed werk’. Door de uiteenlopende perspectieven expliciet te maken, worden de onderliggende paradoxale spanningen rondom GenAI in gesprek gebracht en geduid. Juist door deze spanningen niet te willen oplossen, maar gezamenlijk te verkennen, ontstaat ruimte voor samen leren en collectieve betekenisgeving. Wat levert het op; - Je leert herkennen hoe diverse visies op AI in het onderwijs de groepsdynamiek beïnvloeden en hoe je deze verschillen kunt inzetten voor gezamenlijke betekenisgeving. - Je ontwikkelt bewustwording en inzicht in diverse perspectieven op AI en hoe dit zich verhoudt tot professionele identiteit - Je maakt op een laagdrempelige manier kennis met de kracht van 'vrijmoedig spreken en openhartig luisteren' als tegenhanger van gepolariseerde discussies over technologie. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/ZPSSNV/ Jazz 3 Presentatie met discussie 2026-11-11T13:25:00+01:00 13:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5097-van-onbekende-afhankelijkheden-naar-publieke-waarden-inzicht-met-het-pvaf-framework Instrumenten voor goed onderwijs Thomas Steenbergen nl Het onderwijs maakt steeds intensiever gebruik van digitale applicaties, maar inzicht in afhankelijkheden en risico’s ontbreekt vaak. Hoe weet je of een applicatie past bij de publieke waarden van het onderwijs? In deze sessie introduceren we het Public Values Assessment Framework (PVAF) tool, ontwikkeld door SIVON en de Universiteit Utrecht, waarmee onderwijsinstellingen hun applicatielandschap kunnen beoordelen op publieke waarden zoals autonomie, menselijkheid en rechtvaardigheid. Aan de hand van een praktische aanpak laat PVAF zien waar kwetsbaarheden en afhankelijkheden zitten, en waar actie nodig is. Tijdens de sessie voeren we live een quick scan uit op een door het publiek gekozen onderwijsapplicatie. Samen doorlopen we de belangrijkste vragen uit de meetlat en maken we inzichtelijk hoe de tool risico’s, veerkracht en het belang van applicaties combineert tot een duidelijke autonomiescore. Deelnemers krijgen concrete handvatten om zelf met PVAF aan de slag te gaan en beter onderbouwde keuzes te maken in hun digitale strategie. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/EKGFAV/ Jazz 3 Workshop, training of spel 2026-11-11T14:05:00+01:00 14:05 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5060-teamgerichte-docentontwikkeling-voor-onderwijsinnovatie-maak-kennis-met-de-reflectietool-ontwikkelruimte Kunst van kennisdeling Sanne DaasMargreet SchriemerRob Janson nl Werk jij aan onderwijsinnovatie met een team van docenten/onderzoekers en onderwijsprofessionals? Vraag je je af hoe je de diverse expertises en ontwikkelwensen in dat team zichtbaar en inzetbaar maakt voor jullie gezamenlijke teamopgave? Maak dan tijdens deze workshop kennis met de reflectietool ‘Ontwikkelruimte’, speciaal ontwikkeld voor docenten/onderzoekers om hen te ondersteunen bij teamgerichte docentontwikkeling.   Voor onderwijsinnovatie is een teamgerichte aanpak nodig, waarbij de expertises van teamleden op elkaar zijn afgestemd en optimaal worden ingezet (Hargreaves and Fullan, 2012). In veel onderwijsteams blijven gesprekken over expertises en ambities impliciet (Koeslag-Kreunen et al., 2018). Daardoor sluiten docentontwikkeling en teamopgaven, zoals onderwijsinnovatie, niet altijd goed op elkaar aan en blijft een deel van de aanwezige kennis van teamleden mogelijk onbenut en onzichtbaar (Little, 2003). De reflectietool ‘Ontwikkelruimte’ biedt hier een praktische oplossing voor. Met de tool reflecteren docenten/-onderzoekers op hun huidige expertises en gewenste ontwikkeling aan de hand van tien expertisegebieden op Onderwijs, Onderzoek, Omgeving en Organisatie. Vervolgens voeren teamleden het gesprek over: voor welke opgave staan wij als team, welke expertises hebben we, waar willen we in groeien en welke keuzes maken we voor de inzet van expertises en professionalisering gerelateerd aan onze teamopgave?  Door de methodiek ontstaat een gedeeld beeld over de teamopgave (bv. onderwijsinnovatie) en de teamprofessionalisering die nodig is om deze gezamenlijk opgave aan te pakken. De verankering van de tool in Ontwikkel- en Resultaatgesprekken en koppeling met professionaliseringsmogelijkheden zorgt voor een doorgaande aanpak van docentontwikkeling. De reflectietool is het resultaat van een iteratief ontwikkelproces binnen de HvA waarin de afdeling Mens & Organisatie samenwerkte met het CTL, de HvA Academie, innovatiepartners, docenten/onderzoekers en lectoraten.  Tijdens deze workshop maak je kennis met de werkende principes achter ‘Ontwikkelruimte’ en de opbrengsten voor individuen en teams op basis van pilotonderzoek. Vervolgens ervaar je in verkorte vorm een onderdeel van de methodiek: een mini-reflectie op jouw eigen expertises en ontwikkelwensen en een korte teamoefening rond het maken van ontwikkelkeuzes. We sluiten af met een gezamenlijke oogst: wat doet deze manier van reflecteren met ons? En hoe zou jij een eerste gesprek over teamgerichte docentontwikkeling in jouw team kunnen organiseren?  Na deze workshop weet je hoe je met de reflectietool 'Ontwikkelruimte’ een teamgesprek vormgeeft dat expertises en ontwikkelwensen in jouw team zichtbaar maakt en tot kennisdeling en ontwikkelkeuzes leidt. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/SCPQ3F/ Jazz 3 Presentatie met discussie 2026-11-11T15:25:00+01:00 15:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5037-samen-leren-kijken-met-eye-tracking Stap in de toekomst Robert-Jan KortelandLisette Altena nl Hoe weet je als docent waar een student écht naar kijkt tijdens het leerproces? En hoe help je studenten om niet alleen te kijken, maar ook te leren zien wat belangrijk is? In steeds meer opleidingen werken studenten met digitale technologie, ingewikkelde apparatuur en complexe beelden. Denk aan het beoordelen van netvliesfoto’s, navigeren in een digitale simulatie van een stad of het inspecteren van een verdachte situatie in virtual reality. Studenten moeten daarbij niet alleen weten wat ze moeten doen met de apparatuur, maar ook waar ze naar moeten kijken, hoe ze normale en afwijkende kenmerken herkennen en hoe ze hun handelingen daarop afstemmen. In deze sessie ontdek je hoe eye-tracking kan helpen om dat leerproces zichtbaar te maken. Na een eerste verkenning tijdens de SURF Onderwijsdagen 2024 hebben we binnen het eyeLAB van Hogeschool Utrecht een dual eye-trackingtool ontwikkeld waarmee je de gezamenlijke visuele aandacht van docent en student in kaart kunt brengen. Deze ontwikkeling sluit aan bij de vraag die ook in de SURF Story over dit project naar voren kwam: wat betekent het voor onderwijs als je niet alleen kunt uitleggen wat een student moet doen, maar ook zichtbaar kunt maken waar docent en student hun aandacht op richten? Met twee eye-trackingbrillen kun je zien waar de docent en student naar kijken tijdens het aanleren van een complex visuele taak. De tool combineert deze kijkdata en geeft een ruimtelijke representatie van de oogbewegingen én laat in millimeters zien hoe dicht hun kijkpunten bij elkaar liggen. Zo ontstaat een beeld van gedeelde visuele aandacht: In hoeverre kijken docent en student naar hetzelfde, op hetzelfde moment? Je krijgt in deze sessie een inkijkje in de eerste werkende versie van de tool en ziet hoe deze technologie kan helpen om onderwijsinteracties beter te begrijpen. Je verkent: 1. Hoe dual eye-tracking gezamenlijke visuele aandacht zichtbaar maakt; 2. hoe deze technologie kan bijdragen aan betere instructies en begeleiding bij complexe beroepstaken; 3. welke didactische, praktische en ethische vragen dit oproept voor toekomstgericht onderwijs. Deze sessie is bedoeld voor docenten, onderwijsontwikkelaars, onderzoekers, beleidsmakers en innovatiemanagers die nieuwsgierig zijn naar vernieuwende technologieën, zoals eye-tracking, smartglasses en data-gedreven feedback in het onderwijs. Je hebt geen technische voorkennis nodig. De sessie is vooral bedoeld om met elkaar na te denken over de vraag hoe we technologie kunnen gebruiken om leren ethischer, menselijker, gerichter en beter zichtbaar te maken. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/7U8A97/ Tango 1 Open discussie 2026-11-11T11:35:00+01:00 11:35 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5150-data-privacy-en-dienstverlening-hoe-maak-je-de-afweging Digitaal fundament Bas SmitBertine van DeyzenLisa D'hont nl Wie een AI-dienst bouwt voor het onderwijs, stuit al snel op een fundamentele spanning: hoe meer je weet over gebruik, hoe beter je kunt verbeteren — maar hoe meer je weet, hoe groter het privacyvraagstuk. In het EduGenAI-project hebben we deze afweging concreet gemaakt: voor analytics, voor modelselectie, voor logging. Maar eenvoudige antwoorden zijn er niet. In deze open discussie delen we welke vragen we onszelf hebben gesteld, hoe we afstemming hebben gezocht, en waar het nog steeds ingewikkeld blijft. Daarna gaan we in gesprek: hoe ga jíj hiermee om in jouw instelling of project? Wat zijn jullie ankerpunten? false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/7UCBAU/ Tango 1 Presentatie met discussie 2026-11-11T13:25:00+01:00 13:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5201-van-beoordelen-naar-begeleiden-hoe-ai-docenten-ondersteunt-bij-lerend-kwalificeren-en-studentontwikkeling Instrumenten voor goed onderwijs Peter Van Sprang nl Lerend kwalificeren levert opleidingen veel waardevolle informatie op over de ontwikkeling van studenten. Tegelijkertijd ervaren docenten en beoordelaars een toenemende werkdruk door de hoeveelheid feedback, beoordelingsgesprekken en voortgangsgegevens die moeten worden geïnterpreteerd. Gilde Opleidingen verkent samen met technologiepartner Popay hoe Artificial Intelligence kan bijdragen aan het versterken van deze processen. In deze sessie delen we onze eerste ervaringen met een AI-agent die gesprekken, feedbackmomenten en beoordelingsinformatie analyseert en ondersteunt bij het signaleren van ontwikkelpunten, patronen en kansen voor studenten. Aan de hand van een praktijkverkenning laten we zien: • Welke uitdagingen onderwijsprofessionals ervaren bij lerend kwalificeren. • Hoe AI kan helpen bij het analyseren van kwalitatieve feedback en begeleidingsgesprekken. • Welke kansen dit biedt voor studentbegeleiding, werkdrukvermindering en datagedreven onderwijs. • Welke ethische, organisatorische en technische vraagstukken hierbij komen kijken. De sessie biedt concrete inzichten voor onderwijsinstellingen die onderzoeken hoe AI op een verantwoorde manier kan worden ingezet binnen toetsing, begeleiding en onderwijsinnovatie. **1. De uitdaging in het onderwijs (5 min)** • Lerend kwalificeren in de praktijk. • Toenemende hoeveelheid data, feedback en beoordelingen. • Behoefte aan betere ondersteuning voor docenten en begeleiders. **2. Van data naar inzicht met AI (10 min)** • Verkenning van een AI-agent die gesprekken en beoordelingen analyseert. • Voorbeelden van inzichten die gegenereerd kunnen worden: o terugkerende ontwikkelpunten; o voortgangspatronen; o signalering van risico's; o ondersteuning bij reflectiegesprekken. • Wat levert dit op voor student en docent? **3. Technische en organisatorische aanpak (10 min)** • Hoe AI geïntegreerd kan worden binnen bestaande onderwijsprocessen. • Mogelijke koppeling met Job Journey. • Privacy, betrouwbaarheid en governance. • Randvoorwaarden voor succesvolle implementatie. **4. Reflectie en lessen geleerd + discussie (5 min)** • Wat werkt wel? • Wat werkt niet? • Welke vervolgstappen zien we voor AI binnen lerend kwalificeren? false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/K3SAHD/ Tango 1 PechaKucha 2026-11-11T14:05:00+01:00 14:05 00:09 None surf-onderwijsdagen-2026-5149-edugenai-een-jaar-pilot-wat-hebben-we-geleerd-en-waar-gaan-we-naartoe Digitaal fundament Bas Smit nl Vanaf oktober 2025 experimenteren ruim 59 mbo-, hbo- en wo-instellingen samen met EduGenAI: een veilige, verantwoorde generatieve AI-omgeving voor het Nederlandse onderwijs. In deze sessie blikken we terug op een jaar pilot: welke use cases werkten, wat leerden we over adoptie en governance, en waar liepen we tegenaan? We delen concrete cijfers, eerlijke inzichten én de route vooruit — van technologische verkenning in richtingen naar één gedeelde dienst via SURF per januari 2027. Geen glanzend succesverhaal, maar een eerlijk beeld van de stappen om AI verantwoord in te zetten op sectorschaal. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/87LTWF/ Tango 1 PechaKucha 2026-11-11T14:14:00+01:00 14:14 00:09 None surf-onderwijsdagen-2026-5146-sla-sensoren-scripts-edugenai-in-de-groene-opleiding Kunst van kennisdeling Harm Bodewes nl In het voorjaar 2025 is HAS green academy gestart met de ontwikkeling van een AI Roadmap. Binnen deze roadmap worden allerlei pilots met AI uitgevoerd, Het doel van deze pilots is leren en experimenteren voor/door studenten, docenten en andere medewerkers. Een van de pilots is "werken met EduGenAI". In deze workshop vertellen Fabian Ercan (docent & onderzoeker) en Harm Bodewes (lector Data Science) hoe HAS green academy EduGenAI steedt meer omarmt. De workshop is interactief, het is handig als de deelnemers vooraf al een account op EduGenAI aanmaken. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/NPCWLK/ Tango 1 PechaKucha 2026-11-11T14:23:00+01:00 14:23 00:09 None surf-onderwijsdagen-2026-5163-ai-go-ecosystem-samen-werken-aan-ai-geletterdheid Kunst van kennisdeling Iwan Wopereis nl Hoe werk je als opleiding aan AI-geletterdheid zonder dat het blijft bij losse initiatieven en individuele experimenten? In deze Pecha Kucha maak je kennis met het AI-GO Ecosystem: een samenhangend geheel van drie onderdelen voor de implementatie van AI-geletterdheid in het onderwijs. Je ontdekt hoe het AI-GO-raamwerk, AI-GO in Actie en het AI-GO-Spel elkaar versterken en samen een praktische aanpak vormen voor onderwijsinstellingen. Het AI-GO-raamwerk biedt een conceptueel kader om AI-geletterdheid te positioneren binnen visie, curriculum, professionalisering en organisatieontwikkeling. Het helpt je om AI-geletterdheid te benaderen als een gezamenlijke opgave van docententeams en opleidingen. AI-GO in Actie presenteert een cyclische aanpak in acht stappen om met het raamwerk aan de slag te gaan. Daarmee kun je gericht werken aan het ontwerpen, implementeren, evalueren en borgen van AI-geletterdheid binnen je opleiding. Het AI-GO-Spel is een interactieve werkvorm die docententeams ondersteunt bij het voeren van het gesprek over AI in het onderwijs. Het spel maakt keuzes, dilemma’s en prioriteiten zichtbaar en stimuleert dialoog, reflectie en gezamenlijke besluitvorming. Na deze presentatie: • heb je inzicht in de samenhang tussen het AI-GO-raamwerk, AI-GO in Actie en het AI-GO-Spel; • begrijp je hoe je AI-geletterdheid systematisch kunt ontwikkelen op team- en opleidingsniveau; • zie je hoe docententeams het gesprek over AI kunnen gebruiken voor gezamenlijke keuzes. Deze sessie is bedoeld voor onderwijsprofessionals, zoals docenten, teamleiders, curriculumontwikkelaars en beleidsmedewerkers, die werken aan de ontwikkeling en implementatie van AI-geletterdheid. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/KSJVZT/ Tango 1 PechaKucha 2026-11-11T14:32:00+01:00 14:32 00:09 None surf-onderwijsdagen-2026-5168-from-simulation-to-fabrication-gamified-and-immersive-training-for-integrated-photonics Stap in de toekomst Tjeerd Bollmann nl The rapid growth of integrated photonics and quantum technologies is creating an increasing demand for engineers who can work confidently across device design, fabrication, and system-level applications. However, many of the underlying concepts are difficult to visualize and often require access to specialized laboratories, fabrication facilities, and expensive hardware. This creates a gap between theoretical instruction and practical experience, particularly for students encountering photonic integrated circuits (PICs) for the first time. To address this challenge, we have explored a range of digital learning approaches that leverage gamification, simulation, and immersive technologies to make integrated photonics education more accessible, engaging, and effective. Rather than relying solely on traditional lectures and lab exercises, our work investigates how interactive learning environments can help students develop intuition, technical understanding, and practical skills before entering the lab. A central component of this effort is the development of gamified learning tools that allow students to experiment with photonic concepts in a low-risk environment. Through interactive challenges and simulation-based activities, learners can explore the behavior of photonic components and circuits, test design choices, and immediately observe the consequences of their decisions. These digital environments encourage active learning and repeated practice while reducing dependence on scarce laboratory resources. By providing students with opportunities to investigate realistic photonic systems virtually, simulations bridge the gap between abstract theory and physical implementation. Beyond design and simulation, we have also investigated immersive training through virtual reality (VR). As part of the preparation for the development and fabrication of a micro-opto-electro-mechanical systems (MOEMS) device, we created a VR-based cleanroom training environment. This platform allows students and researchers to familiarize themselves with cleanroom procedures, equipment, and workflows in a safe and repeatable setting. This way, VR can accelerate onboarding and improve preparedness for fabrication activities. This presentation provides an overview of these educational innovations and discusses their role in preparing the next generation of photonics and quantum technology professionals. We will share lessons learned, student feedback, and future opportunities for combining gamification, simulation, and immersive technologies into a coherent digital learning ecosystem for the integrated photonics era. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/RQUV3N/ Tango 1 PechaKucha 2026-11-11T14:41:00+01:00 14:41 00:09 None surf-onderwijsdagen-2026-5043-chatten-met-open-onderwijsdata Digitaal fundament Tomer Iwan nl Bij CEDA (onderdeel van Npuls) hebben wij een eerste versie van een chatbot ontwikkeld waarmee men kan chatten met (open) onderwijsdata uit met name CBS en DUO. Het is een concept dat uitgebreid kan worden met lokaal gedraaide LLMs. Hiermee is het ook mogelijk om eigen onderwijsdata te bevragen, naast de open onderwijsdatasets. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/QEMYRW/ Tango 1 Presentatie met discussie 2026-11-11T15:25:00+01:00 15:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5108-hoe-we-docentontwikkelmateriaal-toegankelijk-maken-voor-de-hele-sector Instrumenten voor goed onderwijs Tanisha BachasingBrenda Y. Lems nl Veel instellingen ontwikkelen vergelijkbaar docentontwikkelmateriaal, maar hergebruik blijft beperkt. In dit project onderzoeken we hoe open leermaterialen voor docentontwikkeling beter ontwikkeld, gedeeld en hergebruikt kunnen worden via Wikiwijs en edusources. Aan de hand van concrete voorbeelden, waaronder AI-gerelateerd materiaal, verkennen we hoe sectorvoorzieningen kunnen bijdragen aan kennisdeling, samenwerking en het voorkomen van dubbel werk. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/PKZE9D/ Tango 2 Workshop, training of spel 2026-11-11T11:35:00+01:00 11:35 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5016-hoe-kies-jij-tools-die-blijven-grip-op-toolkeuze-voor-digitaal-leermateriaal Instrumenten voor goed onderwijs Irma van HoutsBrenda Y. Lems nl Er is geen tekort aan tools voor digitaal leermateriaal, maar wel aan grip op de keuzes. In deze workshop doorbreken we de tool-chaos en bouwen we samen aan een gedeeld afwegingskader. Het aanbod aan tools voor digitaal leermateriaal explodeert. Xerte, Wikiwijs Maken, Articulate Rise, Canva – en steeds weer nieuwe spelers. Veel instellingen worstelen met dezelfde vraag: hoe voorkom je versnippering en maak je weloverwogen, toekomstbestendige keuzes? In deze interactieve workshop brengen we orde in de tool-chaos. We starten met een scherpe, beknopte duiding van het huidige landschap: wat zijn de wezenlijke verschillen tussen tools als het gaat om didactische mogelijkheden, openheid, herbruikbaarheid, beheer en kosten? Geen tooloverzicht, maar inzicht in waar het echt om gaat bij kiezen. Daarna gaan deelnemers zelf aan de slag. In een interactieve inventarisatie maken we zichtbaar: welke tools daadwerkelijk worden gebruikt, waarvoor ze worden ingezet, en waar het schuurt of juist goed werkt. Vervolgens vertalen we deze praktijkervaringen naar expliciete keuzecriteria. Wanneer kies je voor open tooling zoals Xerte of Wikiwijs? Wanneer voor meer gesloten oplossingen zoals Articulate? Welke rol spelen schaalbaarheid, samenwerking en eigenaarschap? Het resultaat is direct bruikbaar: deelnemers krijgen een helder afwegingskader voor hun eigen praktijk, én we bouwen gezamenlijk aan een gedeeld overzicht van tools, use cases en keuzeprincipes dat na afloop wordt gedeeld. Deze workshop is relevant voor iedereen die betrokken is bij digitale leermaterialen, van docenten tot beleidsmakers, en die verder wil dan losse keuzes en wil sturen op samenhang en duurzaamheid. 👉 Geen overzicht van tools, maar grip op keuzes. 👉 Geen theorie, maar gezamenlijke praktijk. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/UMZRKP/ Tango 2 Workshop, training of spel 2026-11-11T14:05:00+01:00 14:05 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5123-op-zoek-naar-de-juiste-boom-in-het-professionaliseringsbos Kunst van kennisdeling Max van RooijenPim RenouHuib Langenberg nl _Context: Experiment van Npuls, met validatie van Pim en Huib van de HU en de HAN Doelgroep: onderwijsprofessionals, docentondersteuners, CTL’s, beleidsadviseurs, projectleiders onderwijsinnovatie, mensen die werken aan kennisbanken/toolkits/professionalisering_   Loop je als onderwijsprofessional voortdurend tegen een wirwar van professionaliseringsmaterialen aan? Er is een enorme hoeveelheid kennisinstrumenten en producten beschikbaar, toolkits, handleidingen, gesprekskaarten, beleidsstukken, trainingen, noem ze maar op. Voor jou als onderwijsprofessional is er inmiddels zoveel, dat je vaak niet snel het juiste hulpmiddel weet te vinden. We zijn bezig met een experiment waarbij we onderzoeken of een AI-chatbot kan helpen met het verduidelijken van de vraagformulering van onderwijsprofessionals, zodat je aan de hand daarvan naar het juiste kennisproduct geleid kan worden. In deze workshop kan je zelf gaan ontdekken hoe je geholpen kan worden door een AI-chatbot, om duidelijk je vraag te formuleren, en aan de hand daarvan naar het juiste kennisproduct geleid kan worden. Tijdens de 45-minuten-workshop stap je in een herkenbare casus waarbij de startvraag nog breed en symptoomgericht is en ervaar je hoe een vraag omgezet kan worden in een concrete, actiegerichte hulpvraag. Aan het eind van deze workshop… • Heb je meer inzicht in waarom kennisdeling niet alleen een zoek- of platform-probleem is.     • Heb je een praktische methode om van een brede professionaliseringsvraag naar een scherpere hulpvraag te komen. • Leer je om kritisch te kijken naar je eigen plank met kennisproducten: Is het duidelijk voor wie het product is? Bij welke vraag helpt het?  Is het vindbaar? Wat levert het op? Wat is een logische vervolgstap? false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/G7BHA7/ Tango 2 Presentatie met discussie 2026-11-11T15:25:00+01:00 15:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5200-starting-small-learning-fast-ai-tutoring-in-mbo-met-learnwise-en-canvas Instrumenten voor goed onderwijs Clement TaffinGerdien Schriek nl In het MBO gaat de invoering van AI niet altijd gepaard met een speciaal implementatieteam of een ruime periode om te experimenteren. Docenten zoeken grotendeels hun eigen weg en zijn op zoek naar hulpmiddelen die aansluiten bij hun bestaande werkwijze, in plaats van deze volledig te veranderen. Deze sessie biedt een praktisch verslag van hoe dat traject eruitzag bij ROC Amsterdam, een van de grootste MBO-instellingen van Nederland, in samenwerking met LearnWise AI. Er wordt ingegaan op hoe AI-begeleiding werd geconfigureerd en geïntegreerd in Canvas, en wat het implementatieproces concreet inhield voor een klein team. De use cases die uit de pilot naar voren kwamen, staan centraal in de sessie. Verspreid over drie opleidingen sprongen er drie in het oog: adaptieve begeleiding afgestemd op taalvaardigheidsniveaus, vakspecifieke assistenten die de aanwezigheid van een docent buiten de contacturen uitbreiden, en vroege experimenten met aangepaste prompts om het AI-gedrag af te stemmen op de context van elke cursus. Geen van deze vereiste een complexe technische opzet, en ze wekten allemaal enthousiasme op bij zowel docenten als studenten, en de wens om meer te zien. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/8AP7KP/ Trap Workshop, training of spel 2026-11-11T11:35:00+01:00 11:35 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5021-toekomst-voorstellen Kunst van kennisdeling Gideon Haan nl Met de workshop 'Toekomst voorstellen' willen we geen toekomstvoorspelling maken. Wel willen we een toekomst voorstellen waarin jongeren gezond en weerbaar in het onderwijs deelnemen. Al langere tijd is er een zorgwekkende negatieve trend te zien in de mentale gezondheid onder jongeren. Of eigenlijk ook in de oudere leeftijdsgroepen. Maar bij jongeren tussen 18 en 25 speelt dit het sterkst. Er is een ook een verband te leggen met een oorzaak; telefoons (zie The Anxious Generation van Jonathan Haidt - 2024). Maar het gebruik en de toepassingen van telefoons zijn zó diep geïntegreerd in onze samenleving, dat simpelweg het verbieden ervan geen optie meer is. Het is voor onze ogen in een paar jaar een wicked problem geworden. Deze workshop is niet alleen een oefening in toekomstdenken, maar ook een voorbeeld van hoe kennisdeling werkt in de praktijk. Jullie gaan vandaag niet alleen een verhaal bedenken, maar ook ervaren hoe je onderzoek, kennis en ervaringen kunt inzetten om onderwijs te verbeteren. We nodigen jullie uit om deze workshop na vandaag zelf uit te voeren in jullie eigen organisatie — mét jongeren, collega’s of andere betrokkenen. Zo creëren we samen een lerende cultuur, waarin we gezamenlijk leren en innoveren. Met deze workshop willen we na een korte introductie in het probleem, creatief aan de slag gaan met verschillende fysieke materialen om een nieuw verhaal te maken. Een nieuw verhaal waarin we een betere toekomst voorstellen. Een verhaal wat uitnodigt om deze vraag te beantwoorden: "Hoe ziet een onderwijsomgeving eruit waarin jongeren regie voelen over hun mentale welzijn?". Een verhaal wat docenten kunnen integreren in hun lessen, en wat bestuurders en ondersteuners kunnen inzetten om beleid en structuren te creëren die deze omgeving mogelijk maken. We hopen dat jullie vandaag niet alleen inspiratie opdoen, maar ook concrete handvatten meenemen om in jullie eigen context aan de slag te gaan. Deze workshop is namelijk bedoeld om te delen: neem het formaat mee, pas het aan, en gebruik het om in jullie school of organisatie het gesprek over mentale gezondheid en regie te voeren. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/BTXXYU/ Trap Presentatie met discussie 2026-11-11T13:25:00+01:00 13:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5085-unlocking-knowledge-across-the-university-ai-powered-knowledge-discovery-while-safeguarding-digital-autonomy Instrumenten voor goed onderwijs Tessa AskampGiebelen, Edwin nl As the Technical University of Eindhoven (TU/e) we want to empower our students to take ownership of their learning (Self-Directed Learning) while preparing them to work across disciplines on complex societal challenges through our Challenge-Based Learning lines. An important pre-condition is that students can find and access our own knowledge sources, in real time. Currently, however, students are unable to access educational materials beyond the boundaries of their own courses. What if students could explore the TU/e academic ecosystem as an interconnected network? To enable students to do this, TU/e is piloting GraphSearch, which transforms finding educational sources into an intuitive, AI-powered discovery experience. The tool connects educational learning materials, publications, concepts and people. **Digital Autonomy** In piloting GraphSearch, TU/e aims to work towards digital autonomy. GraphSearch is developed by another University: EPFL from Lausanne, Switzerland. They have made the source code available as open-source. It cannot be bought as an off the shelf tool. Instead, EPFL is adopting a partnership model through which universities are able to join efforts to finance and steer the direction of the tool, enabling us to create a platform tailored to our evolving needs. **The session** In this session, we will start off with a preview of GraphSearch, explaining how it works and how we are using it. We then address strategic and organizational questions many institutions face when adopting open-source educational innovation, such as: what does sustainable collaboration look like outside traditional supplier models? How do governance, support and institutional ownership evolve when universities co-develop educational infrastructure together? **Target audiences** This session is designed for educational innovators, learning designers, policy advisors, librarians and educational support professionals interested in creating more connected, open, student-centered, and future-proof learning ecosystems in higher education. **Take-aways** Attendees will leave with practical insights into: - Supporting self-directed and challenge-based learning through smarter resource discovery; - Unlocking educational content across courses with AI; - Discovering how connected educational resources help students explore knowledge beyond the boundaries of a single course; - Explore ways to make existing educational material more findable and accessible; - Evaluating educational technology pilots in authentic learning environments - Exploring collaborative, open and autonomous approaches to digital educational infrastructure. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/ASEGXB/ Trap Workshop, training of spel 2026-11-11T14:05:00+01:00 14:05 00:45 None surf-onderwijsdagen-2026-5081-corrupted-visions-seeing-education-differently Stap in de toekomst Sanderijn Kuijvenhoven nl What happens when smart glasses tell you what to say during a job interview? Or when students receive real-time support and suggestions through AI-powered smartglasses during exams? In this interactive workshop, you will step into a series of future scenarios where smart glasses have become a normal part of everyday life. You will experience and test prototypes developed as part of the Corrupted Visions project, a collaboration between SURF and the Dark Tech Studio at the Amsterdam University of Applied Sciences. The scenarios for the smart glasses were intentionally designed around applications that challenge our assumptions about privacy, autonomy, fairness, and human interaction. Working in small groups, you will role-play realistic scenarios and experience first-hand what it feels like when technology observes, analyses, advises, or even influences your behaviour. Throughout the workshop, you will alternate between different roles, including user, observer, and discussion partner. This allows you to explore not only what these technologies might be capable of, but also the questions they raise for education and society. By the end of the session, you will: - have experienced how future smart glasses could reshape learning, assessment, and professional interactions - recognise opportunities, risks, and dilemmas that emerge when these technologies become widely available - gain inspiration for conversations about emerging technologies within your own institution. Target audience: Educators, learning designers, policymakers, researchers, educational innovators, IT professionals, and anyone interested in exploring how new technologies may shape the future of education. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/L3G3T8/ Trap Presentatie met discussie 2026-11-11T15:25:00+01:00 15:25 00:30 None surf-onderwijsdagen-2026-5090-van-curriculumvernieuwing-naar-curriculumondersteuning-lessen-valkuilen-en-een-praktisch-raamwerk-voor-toekomstbestendig-onderwijs Instrumenten voor goed onderwijs Sanne HayesPeter Dekker nl Opleidingen die hun curriculum willen vernieuwen – onder druk van flexibilisering, een snel veranderend werkveld en de opkomst van AI – lopen opvallend vaak tegen dezelfde vier knelpunten aan. In gesprekken met teams binnen de Hogeschool van Amsterdam zagen we steeds weer: het ontbreken van een duidelijke procesaanpak, complexe vraagstukken rond curriculum- en contentontwikkeling, onvoldoende aandacht voor verandermanagement en onderschatte logistieke en organisatorische randvoorwaarden. In deze presentatie laten we zien hoe we deze vier uitdagingen systematisch in kaart hebben gebracht en hebben vertaald naar een praktisch ondersteuningsraamwerk voor curriculumvernieuwing. Deze laten we graag zien. We onderzochten de ervaringen van verschillende opleidingen die recent een curriculumverandering hebben gerealiseerd, via interviews met opleidingsmanagers, curriculumcoördinatoren, docenten en onderwijskundigen. Een analyse van deze gesprekken bracht de vier genoemde terugkerende uitdagingen scherp naar voren. Op basis daarvan ontwikkelden we een HvA-breed ondersteuningsraamwerk dat verder gaat dan een klassiek stappenplan: per fase beschrijft het wat er moet gebeuren, waarom die stap essentieel is, hoe je die kunt uitvoeren, met formats en producten uit de praktijk kunnen helpen, en met voorbeelden van het gebruik daarvan. Een bijzonder onderdeel van het raamwerk is de manier waarop AI is ingebed als aanleiding voor curriculumvernieuwing. We ontwikkelden onder meer: een visiestuk over de relatie tussen AI en leren dat teams gebruiken om een gezamenlijke taal en richting te vinden; gerichte AI-vragen voor werkveldanalyses (bijvoorbeeld: welke taken in dit beroep veranderen door generatieve AI, en wat betekent dat voor het opleidingsprofiel en de leeruitkomsten), een handreiking voor leerlijnen over de ontwikkeling van AI-geletterdheid van studenten, een voorbeeld van een opleiding die in een visiedocument expliciet beschrijft hoe AI hun curriculum verandert en welke keuzes zij daarom anders maken in doelen, inhoud en toetsing. Deelnemers krijgen inzicht in de succesfactoren en valkuilen van curriculumvernieuwing, maken kennis met een praktisch, evidence-informed raamwerk dat toepasbaar is in de eigen context en ontvangen handvatten om curriculumontwikkeling in hun instelling effectiever, beter organiseerbaar en toekomstbestendiger vorm te geven. false https://pretalx.surf.nl/surf-onderwijsdagen-2026/talk/3GU93T/